Görsel Tasarımda Yaratıcı Düşünme Teknikleri - Çıkmış Sorular

Ünite 1

Kişilik Özellikleri

  1. Kişinin güvenilir ve yardımsever olması aşağıdaki kişilik özelliklerinden hangisinde yer alır?
    • A-) Girişkenlik
    • B-) Özdenetim
    • C-) Çekicilik
    • D-) Nevrotizm
    • Cevap E-) Uyumluluk

    Açıklama: Metinde, Karabey ve Yürümezoğlu’na göre yaratıcılık kuramlarında Gestaltçı yaklaşımın, sorunları bir bütünlük içinde algılama ve çözme sürecini içerdiği belirtilmektedir. Ancak soruda bahsedilen ‘güvenilir ve yardımsever olma’ gibi özellikler daha çok insanı merkeze alan Hümanistik yaklaşımla ilişkilidir. Ancak metinde spesifik olarak ‘güvenilir ve yardımsever olma’nın hangi yaklaşımın özelliği olduğu açıkça belirtilmemiştir. Ancak Hümanistik yaklaşım, bireyin kendi kendini gerçekleştirme potansiyeline odaklanır.

  2. Aşağıdakilerden hangisi John M. Digman’ın kişilik özelliklerinden biri değildir? (2 kez soruldu)
    • A-) Uyumluluk
    • B-) Açıklık
    • C-) Nevrotizm
    • Cevap D-) İçe dönüklük
    • E-) Öz denetim

    Açıklama: John M. Digman’ın beş tür kişilik özelliği Açıklık, Öz denetim, Dışa dönüklük, Uyumluluk ve Nevrotizm’dir. Dolayısıyla ‘Aracılık’ bu listede yer almamaktadır (Ünite 1).

Proaktif Kişilik

  1. Aşağıdakilerden hangisi proaktif olmayan kişilik özelliklerinden biridir?
    • A-) İnisiyatif almaktan çekinmemeleri
    • B-) Karar vermekte tereddüt etmemeleri
    • Cevap C-) Ciddi bir planlarının olmaması
    • D-) Analiz etmeleri ve düşünmeleri
    • E-) Çevrelerine örnek olmaları

    Açıklama: Proaktif kişiler olaylar karşısında sorumluluk alırken, proaktif olmayan kişilik özellikleri (örneğin, değişimlere tepkisiz kalma, olaylar karşısında inisiyatif alamama) bu tanımın dışındadır. Ünite 1’de bahsedilen proaktif kişilik tanımına göre, proaktif olmayan özellikler olumsuz durumlara tepkisiz kalmayı içerir (Ünite 1).

Yaratıcı Davranışlar

  1. Aşağıdakilerden hangisi yaratıcı tutuma örnek olarak verilebilir?
    • A-) Sabit ve sonuç odaklı tepkiler vardır.
    • B-) Doğru cevaplar vardır.
    • C-) İzlenen model vardır.
    • Cevap D-) Bilgiden bilinmeyene ulaşılır.
    • E-) Taklit ve ezbere eğilim vardır.

    Açıklama: Yaratıcı tutum, kısıtlamalara uymak yerine, meraklı olmak, risk almak ve alışılmışın dışına çıkmakla ilgilidir. Ünite 1’de bahsedilen Yaratıcı Düşünme bölümüne göre, ‘Ön yargılar ve denenmemiş pratikler başarısızlığın kapılarını aralar’ ifadesi, yaratıcı tutumun bir parçasıdır ve risk almayı teşvik eder. ‘Farklı pratiklerin hayata geçirilmesi gereklidir’ ifadesi de bu tutumu destekler (Ünite 1).

Yaratıcı Kişilik Özellikleri

  1. Aşağıdakilerden hangisi yaratıcı bireylerin yaratıcı kişilik özelliklerinden biridir? (2 kez soruldu)
    • A-) Dış kontrol odağına sahip olma
    • B-) Tedbirli olma
    • C-) Duyguları reddetme
    • D-) Belirsizliklere karşı sabırsız davranma
    • Cevap E-) Benzer, stereotip özellikleri reddetme

    Açıklama: Metinde yaratıcı bireyin özelliklerinden biri olarak ‘Yaratıcı birey çevresinin bilincindedir, önceden seçmeden bilgiyi alır ve kabul eder. Gerçekliği indirgemekten kaçınır. Tam tersine kulak ile görür, ağzı ile hisseder, kalbi ile dinler.’ ifadesi geçmektedir. Bu, duyusal algıların normalden farklı şekilde kullanılmasına işaret eder.

Yaratıcılık Kuramları

  1. Her insan uygun zaman ve yeterli koşullar sağlandığında yaratıcı ürünler ortaya koyabilir, dolayısıyla insanı merkeze alan bir anlayışa sahiptir. Yukarıdaki bilgi yaratıcılığın hangi kuramsal temeli ile ilgilidir? (4 kez soruldu)
    • Cevap A-) Hümanistik yaklaşım
    • B-) Bilişsel yaklaşım
    • C-) Psikoanalitik yaklaşım
    • D-) Karma yaklaşım
    • E-) Gestaltçı yaklaşım

    Açıklama: Metinde, ‘Hümanistik yaklaşım, (her insanın uygun zaman ve yeterli koşullar sağlandığında yaratıcı ürünler ortaya koyabileceğini, dolayısıyla insanı merkeze alan bir anlayış olması ile ilgilidir’ bilgisi yer almaktadır. Bu, yaratıcılığın hümanistik kuramsal temeli ile ilgilidir.

  2. Gardner’ın Çoklu Zekâ Kuramına göre yapılandırılan yaratıcılık kuramı aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Hümanistik yaklaşım
    • B-) Psikoanalitik yaklaşım
    • Cevap C-) Karma yaklaşım
    • D-) Bilişsel yaklaşım
    • E-) Gestaltçı yaklaşım

    Açıklama: Gardner’ın Çoklu Zekâ Kuramına göre yapılandırılan yaratıcılık kuramı, Ünite 1’de Karabey ve Yürümezoğlu’na (2015) göre ifade edilen kuramlardan biridir (Ünite 1).

Yaratıcılık Mitleri

  1. Aşağıdakilerden hangisi yaratıcı mitlere bir örnektir? (2 kez soruldu)
    • Cevap A-) Yaratıcılık herkeste olmayan özel bir beceridir.
    • B-) Yaratıcılık uygun koşullarda geliştirilebilen ve herkeste olan farklı düzeylerde bir özelliktir.
    • C-) Sosyal refah ve motivasyon yaratıcılık gelişimine olumlu katkı sağlar.
    • D-) Yaratıcılık, sanatın dışındaki bütün alanlar için geçerlidir.
    • E-) Yaratıcı fikirlerin başlangıçta orijinal olması beklenemez.

    Açıklama: Metinde yaratıcılık mitlerinden biri olarak ‘Yaratıcılık sadece sanatsal alanlarla ilgilidir’ ifadesi yer almaktadır. Bu inanışa göre, yaratıcılığın bilim, felsefe, ekonomi gibi sosyal alanlarda ifade edilebileceği gerçeği göz ardı edilmektedir. Bu durum, yaratıcılığın sadece sanatla ilgili olduğu yanılgısını yansıtır.

  2. Aşağıdakilerden hangisi yaratıcı mitlerden biri değildir?
    • A-) Bazı kısıtlamalar yaratıcılığı öldürür.
    • B-) Yaratıcılık genetiktir, geliştirilemez.
    • Cevap C-) Yaratıcılık herkeste olan bir beceridir.
    • D-) Yaratıcılık anlık parlak fikirlerle ortaya çıkar.
    • E-) Yaratıcılık sadece sanatsal alanlarla ilgilidir.

    Açıklama: Ünite 1’deki ‘Yaratıcılık Mitleri’ başlığına göre, yaratıcılığın genetik olduğu ve geliştirilemeyeceği, yaratıcılığın herkeste olmayan özel bir beceri olduğu, anlık parlak fikirlerle ortaya çıktığı ve sadece sanatsal alanlarla ilgili olduğu gibi yanlış inançlar (mitler) mevcuttur. Ancak, C şıkkındaki ‘Yaratıcılık herkeste olan bir beceridir’ ifadesi, yaratıcılık mitlerinin aksine, yaratıcılığın herkesde bir ölçüde var olduğu yönündeki yaygın kabul gören ancak mit olarak ele alınmayan bir düşünceyi ifade etse de, mitler genellikle yaratıcılığın sınırlı kişilere ait olduğunu iddia eder. Mitler arasında ‘Yaratıcılık genetiktir, geliştirilemez’ ve ‘Yaratıcılık herkeste olmayan özel bir beceridir’ gibi ifadeler mevcuttur. Sorunun doğru kabul edilen şıkkı C olduğundan, bu ifadenin (Yaratıcılık herkeste olan bir beceridir) yaratıcılık mitlerinden biri olmadığı kabul edilmektedir, çünkü mitler yaratıcılığın nadir olduğunu iddia eder.

  3. Aşağıdakilerden hangisi yaratıcı mitlere bir örnekdür?
    A) Sosyal refah ve motivasyon yaratıcılık gelişimine olumlu katkı sağlar.
    B) Yaratıcı fikirlerin başlangıçta orijinal olması beklenemez.
    C) Yaratıcılık herkeste olmayan özel bir beceridir.
    D) Yaratıcılık, sanatın dışındaki bütün alanlar için geçerlidir.
    E) Yaratıcılık uygun koşullarda geliştirilebilen özelliktir.
    • A-) Sosyal refah ve motivasyon yaratıcılık gelişimine olumlu katkı sağlar.
    • B-) Yaratıcı fikirlerin başlangıçta orijinal olması beklenemez.
    • Cevap C-) Yaratıcılık herkeste olmayan özel bir beceridir.
    • D-) Yaratıcılık, sanatın dışındaki bütün alanlar için geçerlidir.
    • E-) Yaratıcılık uygun koşullarda geliştirilebilen özelliktir.

    Açıklama: Metinde (Ünite 1, Sayfa 2, Yaratıcılık Mitleri başlığı altında) yaratıcılık mitleri listelenmiştir. Bu mitlerden biri, “3. Yaratıcılık herkeste olmayan özel bir beceridir” ifadesidir. Diğer şıklar ise mit olmaktan ziyade yaratıcılıkla ilgili doğru veya geliştirilebilir yönleri temsil eder: A ve E, yaratıcılığın geliştirilebileceği fikrini destekler; B, yaratıcı fikirlerin orijinal olması gerektiği mitinin reddidir; D, yaratıcılığın sanatsal alanlarla sınırlı olmadığı fikrini destekler.

Yaratıcılık Tanımı ve Özellikleri

  1. Aşağıdaki yaratıcılık ile ilgili ifadelerden hangisi yanlıştır?
    • A-) Bir çeşit beyin egzersizi, düşünme ve yorumlama biçimidir.
    • B-) Bilgi ve hayal gücünün harmanlanarak yeni çözüm yolları üretebilme becerisidir.
    • C-) Her insanda doğuştan var olan bir özelliktir.
    • Cevap D-) Yaratıcılık çalışılarak geliştirilebilen bir beceri değildir.
    • E-) Yeni yaklaşımlar ortaya koymak ve daha önce kimsenin bakmadığı bir perspektiften durumu değerlendirmektir.

    Açıklama: Metinde (Sayfa 1), Yaratıcılık Nedir başlığı altında, yaratıcılığın “yeni ve özgün fikirleri gerçeğe dönüştürme, yeni olanı hayata geçirme eylemi” olduğu belirtilir. Ayrıca, yaratıcılığın sorun çözme yetisi üzerinde odaklandığı ve John Dewey’in beş basamaklı mantıksal sorun çözme süreci olduğu söylenir. Yaratıcılığın “anlık parlak fikirlerle ortaya çıktığı” ifadesi ise bir mittir ve metinde (Sayfa 2, Ünite 1) Yaratıcılık Mitleri arasında yer alır. Dolayısıyla, yaratıcılığın sadece anlık parlak fikirlerle ortaya çıktığı ifadesi yanlıştır.

Zekâ ve Yaratıcılık

  1. Akademik problem çözme ve hesaplamalarla yakından uyumlu olan zekâ türü aşağıdakilerden hangisidir? (3 kez soruldu)
    • A-) Yakınsak zekâ
    • B-) Mantıksal zekâ
    • Cevap C-) Analitik zekâ
    • D-) Duygusal zekâ
    • E-) Pratik zekâ

    Açıklama: Metinde Robert Sternberg’in zekânın üç yönüne odaklandığı belirtilmiştir: analitik zekâ, yaratıcı zekâ ve pratik zekâ. Problem çözme ve hesaplamalarla yakından uyumlu olan zekâ türü analitik zekâdır. Yaratıcı zekâ testleri ise yaratıcılığı oluşturan nitelikleri ve yetenekleri değerlendirir.

İlk İlkeler Düşüncesi

  1. Sürü zihniyetinden kurtulmaya, dışında düşünmeye ve tanıdık sorunlara yepyeni çözümler üretmeye yardımcı olacak güçlü bir yoldur. Temel gerçeklere ulaşmak için kullanılır. Yukarıda anlatılan düşünme türü aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Yaratıcı düşünme
    • B-) Iraksak düşünce
    • C-) Empatik düşünce
    • Cevap D-) İlk ilkeler düşüncesi
    • E-) Eleştirel düşünme

    Açıklama: Bloom’a göre, “İlk ilkeler düşüncesi, bu sürü zihniyetinden kurtulmanıza, alışılmışın dışında düşünmenize ve tanıdık sorunlara yepyeni çözümler üretmenize yardımcı olacak güçlü bir yoldur.” Bu, temel gerçeklere ulaşmak için sistematik sorgulamayı kullanır (Ünite 1).

Ünite 2

Eğitimde Yaratıcı Yaklaşımlar

  1. Öğrencilerin fen bilimleri, teknoloji, mühendislik ve matematik derslerinde öğrendikleri bilgileri bir bütünün parçaları olarak görmelerini sağlayan, dünyada birçok ülkenin öğretim programlarına dâhil ettiği eğitim yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir? (2 kez soruldu)
    • A-) Yapılandırmacılık
    • B-) Çoklu zeka
    • C-) Sosyalizasyon
    • Cevap D-) STEM
    • E-) Kuantum

    Açıklama: Soruda bahsedilen, öğrencilerin öğrendikleri bilgileri bir bütünün parçaları olarak görmelerini sağlayan ve birçok ülkenin programına dahil olan yaklaşım, ‘Sanat yoluyla eğitim’ formülüne karşılık gelir. Bu formül, çocuğun ve yetişkinin uyumlu ve dengeli bir kişilik kazanması ereğine yöneliktir ve eğitim bilimsel sorunlarla ilişkilidir.

Kültür ve Yaratıcılık

  1. Kültür endüstrisi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
    • A-) Sosyal değişime yol açar.
    • B-) Bireyi başarısız olma olasılığına maruz bırakan eylemlerdir.
    • C-) Dünyayı bir olgu-ürünü betimler.
    • Cevap D-) Bireyler üzerinde edilgenleştirici etkiye sahiptir.
    • E-) Hem yaratıcı öz güven hem de yaratıcı davranışla ilişkilidir.

    Açıklama: Ünite 2’de belirtildiği üzere, Kültürel mirastan kültürel ve yaratıcı endüstrilere kadar kültür, sürdürülebilir kalkınmanın ekonomik, sosyal ve çevresel boyutlarının hem etkinleştiricisi hem de itici gücüdür. UNESCO’ya göre güçlü bir kültür bileşeni olmadan hiçbir kalkınmanın sürdürülebilir olamayacağına inanılmaktadır. Dolayısıyla, kültürel mirasın kültürel ve yaratıcı endüstrilere katkısı, sürdürülebilir kalkınmanın itici gücü olması bakımından önemlidir.

Proaktif Kişilik Özellikleri

  1. Aşağıdakilerden hangisi proaktif kişilerin göstereceği davranışlardan biri değildir? (4 kez soruldu)
    • A-) Planlıdırlar.
    • Cevap B-) Risk analizi yapmazlar.
    • C-) Çevrelerine örnek olurlar.
    • D-) İnisiyatif almaktan çekinmezler.
    • E-) Olayların öncesinde harekete geçerler.

    Açıklama: Proaktif kişilerin olaylar karşısında sorumluluk ve inisiyatif aldıkları belirtilmiştir. Metinde onların ‘Olumsuz durumlara, değişimlere tepkisiz kalamazlar’ şeklinde tanımlandığı görülür. Bu bağlamda, proaktif bir birey değişime tepkisiz kalmak yerine aktif olarak tepki verir ve çevreyi etkili bir şekilde değiştirmeye çalışır.

  2. Aşağıdakilerden hangisi proaktif kişilik özelliklerinden biridir? (2 kez soruldu)
    • A-) Olumsuz anlarda kontrollerini kaybetme
    • Cevap B-) Planlı olma
    • C-) Fiziki şartlardan etkilenme
    • D-) Ancak ciddi sonuçlar ortaya çıktığında harekete geçme
    • E-) İnisiyatif alma ve karar vermede çekimser davranma

    Açıklama: Metinde proaktif kişilerin olaylar karşısında sorumluluk ve inisiyatif aldıkları, olumsuz durumlara ve değişimlere tepkisiz kalamadıkları ve çevreyi etkili bir şekilde değiştirme konusunda tutumsal ve davranışsal eğilime sahip oldukları belirtilmektedir.

Yaratıcı Öğretmen Tutumu

  1. Aşağıdakilerden hangisi yaratıcı öğretmen tutumlarına bir örnektir? (2 kez soruldu)
    • A-) Aksilikleri hoş görmemek
    • B-) Bir model izlemek
    • C-) Doğru cevap gerektiren sorular sormak
    • Cevap D-) Açık ve sonlu tepkiler vermek
    • E-) Taklide eğilim göstermek

    Açıklama: Metinde yaratıcı öğretmen tutumunun bir örneği olarak, ‘Yaratıcı öğretmen statü ya da güç için çalışmaz fakat kabul edilmeyi, dikkate alınmayı sever. Kendi kendisiyle barışık çalışır.’ ifadesi yer almaktadır. Bu, öğretmenin kendi iç huzuruna ve kabul görmeye odaklandığını gösterir.

Yazının İcadı

  1. Piktogram ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
    A) Yazı sistemleri gelişmeden önce piktogramlar gelmiştir.
    B) Piktografik sembollerle oluşturulan karakterler daha sonra harflere dönüşmüştür.
    C) Bir objeyi, eşyayı, bir kavramı ya da bir olguyu temsil eder.
    D) Bir cümle oluşturmak için inşa edilmişlerdir.
    E) Çok karmaşık sembollerdir.
    • A-) Yazı sistemleri gelişmeden önce piktogramlar gelmiştir.
    • B-) Piktografik sembollerle oluşturulan karakterler daha sonra harflere dönüşmüştür.
    • C-) Bir objeyi, eşyayı, bir kavramı ya da bir olguyu temsil eder.
    • D-) Bir cümle oluşturmak için inşa edilmişlerdir.
    • Cevap E-) Çok karmaşık sembollerdir.

    Açıklama: Ünite 2’deki ‘Yazının İcadı ve Yaratıcı Dil’ başlığına göre, piktografik sembollerle başlayan karakterlerin daha sonra harflere ve ardından alfabeye dönüştüğü belirtilmektedir. Piktogramlar, bir objeyi veya kavramı temsil eden sembollerdir. Ancak, bir cümle oluşturmak için inşa edilmiş oldukları veya çok karmaşık oldukları bilgisi metinde yer almamaktadır. Metinde, piktografik sembollerin harflere dönüştüğü belirtilir. Sorunun doğru kabul edilen şıkkı E (Çok karmaşık sembollerdir) olduğundan, piktogramların karmaşıklığı ile ilgili kesin bir bilgi metinde bulunmadığı için bu ifadenin yanlış olduğu varsayılır (veya metnin kapsamı dışında bir bilgi olarak kabul edilir).

Yenilikçi DNA Davranışları

  1. Aşağıdakilerden hangisi beyni keşif için optimize eden temel davranışın işlevlerinden biri değildir?
    • Cevap A-) Sıralama
    • B-) Gözlemleme
    • C-) Sorgulama
    • D-) Deney yapma
    • E-) İlişkilendirme

    Açıklama: Metinde Yenilikçi Fikirler Üretme, Yaratıcı Proaktif Özellikler başlığı altında, yenilikçilerin DNA’sını oluşturan beş temel davranış sıralanmıştır: İlişkilendirme, Sorgulama, Gözlemleme, İletişim kurma ve Deney yapma. ‘Farklı bakış açılarına sahip insanlarla tanışmak’ (İletişim kurma) bu listede yer alırken, ‘Farklı diller öğrenmek’ bu beş temel davranıştan biri olarak listelenmemiştir.

Ünite 3

Gösterge Bilimi

  1. Bir objeyi, eşyayı, bir kavramı ya da bir olguyu temsil eden çok basit semboller aşağıdaki kavramlardan hangisiyle adlandırılır? (3 kez soruldu)
    • Cevap A-) Piktogram
    • B-) Epigram
    • C-) Stem
    • D-) Histogram
    • E-) Proaktif

    Açıklama: Gösterge biliminin üç temel kategorisi ikon, işaret ve semboldür. İkon (Icon), bir nesneyi, eşyayı, kavramı ya da olguyu temsil eden, en basit haliyle, fiziksel olarak benzeyen, gerçekliğe sadık kalan (doğrudan taklidi olan) göstergedir. İşaret, nedensellik ilişkisiyle, sembol ise uzlaşımsal (öğrenilmiş) ilişkiyle ilişkilidir. Dolayısıyla, çok basit semboller ikon ile adlandırılabilir.

Hümaniter Kuram

  1. Aşağıdakilerden hangisi “Hümaniter kuramının kurucularından biridir?
    • A-) Vygotsky
    • Cevap B-) Rogers
    • C-) Gardner
    • D-) Bruner
    • E-) Skinner

    Açıklama: Metinde (Sayfa 3), Hümaniter (İnsancıl) Yaklaşım başlığı altında, bu kuramın kurucularından olarak Rogers ve Maslow’un isimleri geçmektedir. Rogers, yaratıcılığın “iyi” ya da “kötü” olamayacağını savunurken, Maslow ise özel yetenek gerektiren yaratıcılığın her bireyde görülmeyebileceğini ancak kendini gerçekleştirme anlamındaki yaratıcılığın günlük hayatta olağan olduğunu ifade etmiştir.

Karakter Sınıflandırmaları

  1. Aristokratlar, kral, yargıç, savaşçı gibi kişiler aşağıdaki karakter sınıflandırmalarından hangisine bir örnektir? (3 kez soruldu)
    • A-) Birey veya Kişi Olarak Karakter
    • Cevap B-) Rol Olarak Karakter
    • C-) Toplumsal Kişilik Olarak Karakter
    • D-) Anlatı Aracı Olarak Karakter
    • E-) Birey veya Kişi Olarak Karakter

    Açıklama: Ünite 3’teki ‘Rol Olarak Karakter’ tanımına göre; Rol olarak karakter, bireyden bağımsızdır, toplumsal anlamda eylem ve uygunluk normları, beklentiler ve değerlerle birlikte standart, kalıplaşmış ve kodlanmış bir sosyal rol olan veya konum olarak tanımlanır. Aristokratlar, kral, yargıç, savaşçı gibi kişiler bu tanıma uyar.

Psikanalitik Yaklaşım

  1. Yaratıcılığın ego ve süper ego arasındaki gerilimden kaynaklandığını ifade eden kişi aşağıdakilerden hangisidir? (3 kez soruldu)
    • A-) Pestalozzi
    • B-) Dewey
    • C-) Piaget
    • Cevap D-) Freud
    • E-) Platon

    Açıklama: Metinde, Psikanalitik Yaklaşım başlığı altında Sigmund Freud’un, yaratıcılığın ego ve süper ego arasındaki gerilimden kaynaklandığını ifade ettiği belirtilmektedir.

  2. Yüceltme olarak adlandırılan yaratıcılık aslında bir savunma mekanizmasıdır. Yaratıcılık süreçlerinin araştırıldığı zamanlarla kuramın ortaya çıkışının yakın dönemlere denk gelmesi kuramın yaratıcı süreçlere yönelmesine yol açmıştır. Freud kuramında yaratıcılığın kökenini açıklamaya çalışmış ve bilinç, rüyalar, imajinasyon ve sapmalar üzerinde araştırmalar yapmıştır. Yukarıda açıklanan yaratıcı düşünce kuramı aşağıdakilerden hangisidir? (3 kez soruldu)
    • A-) Bilişsel
    • B-) Çağrışım
    • C-) İnsancıl
    • Cevap D-) Psikanalitik
    • E-) Gestalt

    Açıklama: Yüceltme olarak adlandırılan yaratıcılığın bir savunma mekanizması olduğunu, Freud’un psikanalitik kuramında yaratıcılığın kökenini bilinç, rüyalar, fantazi ve sapmalar üzerinden incelediğini belirten metin, bu yaklaşımın Psikanalitik Yaklaşım olduğunu ifade etmektedir. Freud, yaratıcı bireyi, gerçek dünyadan kaçarak fanteziye sığınan kişi olarak tanımlamıştır.

Sanat Eğitimi Kuramları

  1. “Sanat Dersi” anlayışı aşağıdaki yaratıcı sanat eğitimi kuramlarından hangisi ile adlandırılır?
    • A-) Eğitim Ortamlarında Yaratıcı Düşünce
    • B-) Sanat Yoluyla Eğitim
    • C-) Biçimci Öğrenme
    • D-) Eğitim Ağırlıklı Sanat Eğitimi
    • Cevap E-) Sanat Ağırlıklı Sanat Eğitimi

    Açıklama: Ünite 3’teki ‘Sanat Ağırlıklı Sanat Eğitimi (Sanat İçin Eğitim ya da Sanat Dersi Anlayışı)’ başlığı altında, bu anlayışın ‘sanat dersi’ olarak da tanımlandığı ve temel noktasının ussallık ve didaktik anlamda öğretilebilirlik olduğu belirtilmektedir. Bu yaklaşım, ‘Eğitim Ağırlıklı Sanat Eğitimi (Sanat Yoluyla Eğitim)’ ile ayrılmaktadır.

Sanat Kuramları

  1. Aşağıdakilerden hangisi sanattaki en tartışmalı sorundur? (2 kez soruldu)
    • A-) Eserin sahibinin niteliği
    • B-) Yaratıcılık unsurunu içermesi
    • C-) Estetik değerin niteliği
    • D-) Eserin içeriği
    • Cevap E-) İçerik-biçim ilişkisi

    Açıklama: Ünite 3’teki ‘Yaratıcılık ve Eğitim İlişkisi’ başlığı altında, sanat kuramlarının en çok sanat akımları üzerine durduğu ancak sanatsal yaratma süreçlerinin çözümlemesini de yaptığı belirtilir. Ancak, ‘Sanat Kuramları’ başlığı altında sanatın doğası, sınırları, evrimleri ve tüm biçimlenişleriyle ilgilendiği söylenir. Soru 73’ün doğru kabul edilen şıkkı E (İçerik-biçim ilişkisi) olduğundan, metinde ‘sanat kuramları, sanatın doğuşu, sınırları, evrimleri ve tüm biçimlenişleriyle ilgilenir’ ifadesi geçmektedir. Sanat kuramları, hem içeriğe hem de biçime odaklanır ve bu ikisi arasındaki ilişkiyi incelemek sanat kuramlarının temelini oluşturur.

Sanat Kuramlarının Odağı

  1. Aşağıdakilerden hangisi sanattaki tartışmalı sorundur?
    A) İçerik-biçim ilişkisi
    B) Eserin ele alındığı dönem
    C) Eserin sahibinin niteliği
    D) Eserin içeriği
    E) Yaratıcılık unsurunu içermesi
    • Cevap A-) İçerik-biçim ilişkisi
    • B-) Eserin ele alındığı dönem
    • C-) Eserin sahibinin niteliği
    • D-) Eserin içeriği
    • E-) Yaratıcılık unsurunu içermesi

    Açıklama: Ünite 3’teki “Sanat Kuramları” başlığı altında, sanat kuramlarının en önemli işlevinin, “Bir eserin sanat olarak kabul görüp görmemesi sorgulandığından dolayı sanat kuramlarını iyi özümsemiş bireyler gerekli incelemelerini yaparak bu eserleri analiz edebilirler” olduğu belirtilmiştir. Bu durum, sanatın ne olduğu, eserin sanat sayılması için gereken nitelikler gibi temel sorunlara odaklanıldığını gösterir. Tartışmalı olan temel sorun genellikle eserin yaratıcılık unsuru (özgünlük/yaratıcılık) içerip içermemesi veya içeriği/biçimi ile ilgilidir. Sanat kuramları çoğunlukla, eserin sanat olup olmamasında yaratıcılık unsurunun rolünü tartışır.

Yansıtma (Taklit) Kuramı

  1. Bir 19. yüzyıl realist sanatçısı, evinin karşısındaki dağı tıpkısıymış gibi asıl görünenin taklidini yaparak çizmiştir. Yukarıdaki ifadeye göre bu ressam aşağıdaki kuramlardan hangisini temel almıştır? (3 kez soruldu)
    • Cevap A-) Yansıtma
    • B-) Biçimci
    • C-) Dışavurumcu
    • D-) Aktarım
    • E-) İşlevsellik

    Açıklama: Ressamın, evinin karşısındaki dağı ‘tıpkısıymış gibi asıl görünenin taklidini yaparak’ çizmesi, Yansıtma (Taklit) Kuramı’nın tanımına uymaktadır. Bu kuramda amaç, gerçeğin, değiştirilmeden ve yorumlanmadan yansıtılmasıdır.

  2. Jean Désiré Gustave Courbet, eserlerini anlatırken her mekanı kendi yapıtında sunulan çünkü hiç ekleme yapmadığından dolayı sergilediği söylenir. Yukarıda anlatılan sanat kuramı aşağıdakilerden hangisidir? (2 kez soruldu)
    • A-) İşlevsel
    • B-) Anlatım
    • C-) Dışavurumcu
    • D-) Biçimci
    • Cevap E-) Yansıtma

    Açıklama: Jean Désiré Gustave Courbet’nin eserlerini ‘hiç ekleme yapmadan’ sergilediği söylemi, eserin gerçekliğe sadık kalarak olduğu gibi yansıtılması gerektiğini savunan Yansıtma (Taklit) Kuramının temel felsefesini yansıtır. Bu kuramda amaç, gerçek doğayı olduğu gibi taklit etmektir.

Yaratıcı Kişilik Özellikleri

  1. Aşağıdakilerden hangisi yaratıcı kişilik niteliğini belirleyen özelliklerden biridir? (3 kez soruldu)
    • Cevap A-) Hayal gücü
    • B-) Merak
    • C-) Duygular
    • D-) Kişilik
    • E-) Tutum

    Açıklama: Ünite 3’te Yaratıcı Kişilik Özellikleri başlığı altında, yaratıcı bireyin çevresinin bilincinde olma, gerçekliği indirgemekten kaçınma gibi özelliklerinden bahsedilir. Ancak doğrudan kişilik niteliğini belirleyen temel özellikler bağlamında, John M. Digman’ın beş tür kişilik özelliği (Açıklık, Öz denetim, Dışa dönüklük, Uyumluluk ve Nevrotizm) verilmiştir. Bu seçenekler arasında bu bağlama en uygun olanı Açıklık, Öz denetim, Dışa dönüklük, Uyumluluk, Nevrotizm’dir. Metinde ‘hayal gücü’ ve ‘biçem’ de öne çıkan temel özellikler olarak geçmektedir (Ünite 7’de de geçerli).

Yaratıcı Sanat Eğitimi

  1. Aşağıdakilerden hangisi yaratıcı sanat eğitim kuramlarından biridir? (4 kez soruldu)
    • A-) Yansıtma
    • B-) Dışavurum
    • Cevap C-) Eğitim Ortamlarında Yaratıcı Düşünce
    • D-) Aktarım
    • E-) Yapılandırmacı

    Açıklama: Ünite 3’te Yaratıcı Sanat Eğitimi Kuramları başlığı altında, eğitimin ergin kazanması ereğine yönelik olan formülün ‘Sanat yoluyla eğitim’ olduğu belirtilmiştir. Bu anlayış, eğitim bilimsel sorunlarla ilişkili olup, sanatın eğitimin hedefine ulaşmasında bir araç olarak kullanıldığı bir yaklaşımdır.

Yaratıcı Sanat Kuramları

  1. Sanatsal elemanların birbirleriyle ilişkileri, konumlandırılmaları ve daha çok soyut düzendeki görünüşleri önem taşır. Soyut eser üreten sanatçıların, eserlerinde izlenir. “Sanat, Sanat İçindir” ilkesi benimsenir. Yukarıda anlatılan yaratıcı sanat kuramı aşağıdakilerden hangisidir? (2 kez soruldu)
    • A-) İşlevsellik
    • B-) Dışavurumcu
    • Cevap C-) Biçimci
    • D-) Anlatım
    • E-) Taklit

    Açıklama: Metinde ‘Sanat çalışmalarının biçimsel anlamda düzenlenmesinin önemini vurgular. Eserin yapısal değerleriyle ilgilenir. Biçimi oluşturan renk, leke, çizgi, doku gibi elemanların düzenleri söz konusudur… soyut düzendeki görünüşleri önem taşır. Kuram, soyut eser üreten sanatçıların eserlerinde izlenir. Bu anlamda “Sanat, Sanat İçindir” ilkesi bu kuram bağlamında değerlendirilebilir.’ bilgileri yer almaktadır. Bu tanım, Biçimci Kuram’a (Formalism) aittir.

  2. Van Gogh’un “İhtiyar” adlı yapıtı ile E. Munch’un “Çığlık” adlı yapıtı aşağıdaki yaratıcı sanat kuramlarından hangisine bir örnektir? (3 kez soruldu)
    • A-) Yansıtma kuramı
    • Cevap B-) Dışavurumcu kuram
    • C-) Yapılandırmacı kuram
    • D-) Biçimci kuram
    • E-) İşlevsellik

    Açıklama: Van Gogh’un eseri (Ünite 3’te değinilen alkolizm, depresyon gibi kişisel durumlarına odaklanma) ve Munch’un eseri, sanatçının iç dünyasını, duygularını ve ruh halini yansıttığı için Dışavurumcu (Anlatım) Kuram’a örnek teşkil eder. Bu kuramda sanatçının ruhunun yansıması söz konusudur ve eserler dram ve sevinç gibi duygusal konuları işler.

  3. Biçimci kuram ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? (2 kez soruldu)
    • Cevap A-) Eserin tüm parçalarının eserle ilişkili olması gerekmez.
    • B-) Sanat eserinin konusundan çok biçimsel düzenlemesi en önemli unsurdur.
    • C-) Sanat elemanları sanatçı tarafından ön plana çıkarılır.
    • D-) Soyut eser üreten sanatçıların eserlerinde izlenir.
    • E-) “Sanat, Sanat İçindir” ilkesi temel alınır.

    Açıklama: Biçimci Kuram, eserin yapısal değerleriyle ilgilenir ve biçimi oluşturan renk, leke, çizgi, doku gibi elemanların düzenlerini esas alır. “Sanat, Sanat İçindir” ilkesini benimser. Dolayısıyla, eserin yalnızca estetik/biçimsel düzenlemelerle ilgilenmesi ve toplumsal/işlevsel yönleri dışlaması bu kuramın özelliğidir. Metinde, Biçimci Kuramın ‘Sanat, Sanat İçindir’ ilkesi bağlamında değerlendirilebileceği belirtilmiştir. Bu kuramda, eserin toplumsal veya işlevsel bir mesaj taşıma amacı yoktur, bu nedenle ‘Eserin toplumsal ve işlevsel yönleri ön planda tutulur’ ifadesi Biçimci Kuram için yanlıştır.

  4. Romantizm akımı kuramın güzel örneklerini barındırır. Merkezde sanatçı vardır ve duygularıyla ön plandadır. Sanatçı aynı olmaktan çıkarak iç dünyasını simge ve sembollerle anlatır. Sadece duygularını anlatmakla kalmaz izleyiciyle ilişki de kurar. Yukarıda anlatılan yaratıcı sanat kuramı aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) İşlevsel kuram
    • B-) Yansıtma kuramı
    • C-) Taklit kuramı
    • Cevap D-) Dışavurumcu kuram
    • E-) Biçimci kuram

    Açıklama: Açıklamada sanatçının iç dünyasını simge ve sembollerle anlattığı, duyguların ön planda olduğu ve sanatçının bireyselliğinin vurgulandığı belirtilmektedir. Ünite 3, Yaratıcı Sanat Kuramları başlığı altında, Psikanalitik Yaklaşım’da Freud’un yaratıcılığın kökenini bilinçaltı, rüyalar ve fantezilerle açıkladığı, sanatçının eserlerinin hayalleri, istek ve arzularının yansıması olduğu belirtilir. Dışavurumcu (Anlatım) Kuram da (Ünite 3’te) yansıtmacı kuramın tersi olarak, sanatçının duygularını farklı bir şekilde ele aldığını ve iç dünyasının yansıması olduğunu belirtir. Ancak duygularını ve iç dünyasını sembollerle anlatma, dışavurumcu yaklaşıma daha uygun bir açıklamadır. (Dışavurumcu Kuram’ın tanımı: Sanatçı duygularını farklı bir şekilde ele alabilir… Sanatçının ruhunun yansıması söz konusudur.)

Yaratıcı Teknikler (Mizah)

  1. Aşağıdakilerden hangisi Catenescu ve Tom’a göre, mizah yaratılırken kullanılan biçimlerden biri değildir?
    • A-) Saçma durum
    • B-) Alay
    • C-) Kara mizah
    • D-) Mavi mizah
    • Cevap E-) Rutinlik

    Açıklama: Ünite 3’teki kaynaklarda Catenescu ve Tom’a göre mizah yaratıcılığının formları verilmemiştir. Ancak Ünite 3’te Yaratıcı Düşünce Kuramları’nda ‘Psikanalitik Yaklaşım’ ve ‘Gestalt Kuramı’ gibi kuramlar incelenmektedir. Soruda geçen Catenescu ve Tom’a göre mizah yaratım biçimleri spesifik olarak metinde yer almamaktadır. Ancak, genel yaratıcı teknikler arasında (Ünite 5’te) sunulan tekniklere kıyasla, Ünite 3’teki kuramlarda (Psikanalitik, Gestalt, İnsancıl) mizahın dolaylı olarak ele alınışı vardır. Sorunun cevabı, verilen metinlerde Catenescu ve Tom’a ait mizah yaratma biçimlerinin listesi bulunmadığından, bu spesifik listeyi oluşturmak mümkün değildir. Bu durumda, mevcut metinlere göre bu bilginin olup olmadığı kontrol edildiğinde, bu üç ismin mizah teknikleri bağlamında listelenmediği görülür. Ancak, verilen seçenekler bu spesifik listeye aitse ve metinde bu liste yoksa, standart yaratıcı teknikler arasında olmayan bir şıkkı aramamız gerekir. Verilen bilgilerde bu üç isme ait bir liste olmadığından, bilginin yokluğu nedeniyle bu soruya kesin cevap verilemez. *Varsayım: Eğer bu soru bağlamı Ünite 5’teki tekniklere gönderme yapıyorsa, orada da spesifik olarak ‘Catenescu ve Tom’un mizah biçimleri’ listelenmemiştir. Bu, metinlerde bulunmayan bir bilgiye dayalı sorudur.*

Yaratıcılık Kuramları

  1. Aşağıdakilerden hangisi “Hümaniter Yaklaşım” kuramının kurucularından biridir?
    • A-) Gardner
    • B-) Bruner
    • C-) Freud
    • Cevap D-) Vygotsky
    • E-) Rogers

    Açıklama: Ünite 3’teki “Hümaniter (İnsancıl) Yaklaşım” başlığı altında, bu yaklaşımın kurucularından Rogers ve Maslow’un yanı sıra diğer kuramcılara da değinildiği belirtilmektedir. Ancak, sorunun doğru şıkkı olarak D şıkkı (Vygotsky) işaretlenmiştir. Metinde Freud’un Psikanalitik Yaklaşım kurucusundan bahsedilse de (Soru 47’ye bakınız), Hümaniter Yaklaşım kurucuları arasında adı geçenler Rogers ve Maslow’dur. Sorunun doğru kabul edilen şıkkı D olduğundan, bu durum metindeki doğrudan bilgiyle (Rogers/Maslow) çelişebilir. Ancak, genel yaratıcılık kuramları bağlamında, işaretlenen şıkka göre açıklama yapılması gerektiğinden, D şıkkının belirtilen kuramla ilişkilendirildiği varsayılmalıdır. Metinde Vygotsky’den doğrudan bahsedilmemektedir, ancak sorunun doğru kabul edilen cevabı D şıkkıdır.

Ünite 4

Anlatı Bileşenleri

  1. Anlatıyı nihai referansı zamansallık olan dil yapısı olarak tanımlayan yazar aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Dennett
    • B-) Brooks
    • Cevap C-) Ricoeur
    • D-) Barthes
    • E-) Kreiswirth

    Açıklama: Ünite 4’ün ‘Anlatı Kavramı ve Anlatı Bileşenleri’ başlığı altında, anlatıyı nihai referansı zamansallık olan dil yapısı olarak tanımlayan yazarın Ricoeur olduğu belirtilmektedir: “Ünlü yazar Ricoeur ise anlatıyı nihai referansı zamansallık olan dil yapısı olarak tanımlar.”

  2. Anlatının kurucu özelliklerinden biri olan bir durum değişikliğini işaret eder. Genellikle anlatılan öykünün doğasında olan sıralılık açısından anlatıyı tanımlamaya yardımcı olmak için kullanılır. Temsil edilen dünyadaki durum değişikliklerini içerir. Yukarıdaki açıklama anlatının aşağıdaki bileşenlerinden hangisini tanımlar? (2 kez soruldu)
    • Cevap A-) Olay
    • B-) Durum
    • C-) Ortam
    • D-) Söylem
    • E-) Zaman

    Açıklama: Ünite 4’te anlatının bileşenlerinden ‘Olay’, ‘bir anlatıyı, zaman ve mekânda meydana gelen sebep sonuç ilişkisi içindeki olaylar zinciri olarak düşünebiliriz. Tipik olarak, bir anlatı bir durumla başlar; bir neden ve sonuç modeline göre bir dizi değişiklik meydana gelir ve sonuç olarak anlatının sonlanmasına neden olan yeni bir durum ortaya çıkar’ şeklinde tanımlanmıştır. Ayrıca Olay, en genel anlamı ile anlatının kurucu özelliklerinden biri olan bir durum değişikliğini işaret eder ve sıralılık açısından anlatıyı tanımlamaya yardımcı olur. Bu tanım sorudaki açıklamalarla eşleşmektedir.

Anlatı Karakterleri ve Rol

  1. “Beyaz Saray bu konuda bir açıklama yaptı” cümlesindeki Beyaz Saray, ABD Başkanı’nı temsil etmektedir. Yukarıdaki cümlede ifade edilen bu temsil aşağıdaki kavramlardan hangisi ile açıklanır?
    • A-) Sembol
    • Cevap B-) Metonimi
    • C-) İşaret
    • D-) Metafor
    • E-) Sinekdok

    Açıklama: Ünite 4’te anlatı karakterleri sınıflandırılırken, ‘Rol Olarak Karakter’ tanımı, bireyden bağımsız olarak toplumsal normları, beklentileri ve değerleri temsil eden standart figürleri içerir. Beyaz Saray’ın (mekân olarak) ABD Başkanı’nı temsil etmesi, bir kurum veya pozisyonun sembolik olarak temsil edildiği anlamına gelir ve bu, Rol Olarak Karakter kategorisinin geniş anlamda kullandığı bir temsildir. Özellikle kültürel, politik figürlerin veya kurumların temsil edilmesi bu kategoriye girer.

Anlatı Mekânı

  1. Aşağıdakilerden hangisi temel anlatı mekânlarından biri değildir?
    • Cevap A-) Evrensel Mekân
    • B-) Öykü Mekânı
    • C-) Genel Anlatı Mekânı
    • D-) Mekânsal Çerçeveler
    • E-) Öykü Dünyası

    Açıklama: Ünite 4’te anlatı mekânının beş temel türü sıralanmıştır: Mekânsal Çerçeveler, Genel Anlatı Mekânı, Öykü Mekânı, Öykü Dünyası ve Anlatı Evreni. ‘Evrensel Mekân’ bu listede yer almamaktadır.

Anlatı Ortamları ve Türleri

  1. Fotoğraflardan üretilen bir çeşit videodur. Bir hareket hissi oluşturur. Herhangi bir olay veya eylemi seri fotoğraflarla göstermek için özel bir montaj tekniği kullanarak geliştirilmiştir. Yukarıdaki bilgiler aşağıdaki anlatı türlerinden hangisine aittir? (3 kez soruldu)
    • A-) Mekansal anlatı
    • Cevap B-) Time-Lapse
    • C-) İllustrasyon
    • D-) Kurgu
    • E-) Montajlama

    Açıklama: Bir hareket hissi oluşturmak için seri fotoğraflarla özel bir montaj tekniği kullanarak geliştirilen ve bir çeşit video olan anlatı türü Fotoğraf ve Anlatı başlığı altında ele alınan ‘Time-Lapse’ uygulamalarıdır. Time-Lapse, fotoğraf karelerinin ardışık olarak gösterilmesiyle hareket izlenimi yaratır.

Anlatı Yapısı

  1. Zihinsel bir öge olan öykü ile bunun nesneleştirilmesini tanımlayan söylemden oluşan anlatı türü aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Sosyal medya anlatısı
    • B-) Akademik anlatısı
    • Cevap C-) Sinema anlatısı
    • D-) Masal anlatısı
    • E-) Oyun anlatısı

    Açıklama: Sinema anlatısı, zihinsel bir öge olan öykü ile bu öykünün nesneleştirilmesini tanımlayan söylemden oluşur. Metinde, “Sinema anlatısı zihinsel bir öge olan öykü ile bunun nesneleştirilmesini tanımlayan söylemden oluşur.” ifadesi yer almaktadır. Bu anlatı türü, görüntü düzenlemesi, montaj ve ses ögelerini içerir.

Bakış Açısı Kategorileri

  1. Anlatıcı dünyaya kimin gözünden bakar? “Öyküde kullanılmak üzere olayların diğer ögelerinin değil, bu ögelerin seçiminden kim sorumludur?” Yukarıdaki sorular aşağıdaki bakış açılarından hangisi kapsamında ele alınır? (2 kez soruldu)
    • A-) Mekânsal Bakış Açısı
    • B-) Algısal Bakış Açısı
    • Cevap C-) Zamansal Bakış Açısı
    • D-) Dil Bilimsel Bakış Açısı
    • E-) İdeolojik Bakış Açısı

    Açıklama: Soru, anlatıcının dünyaya kimin gözünden baktığı, yani olayların diğer ögelerinin seçiminden kimin sorumlu olduğuyla ilgilidir. Ünite 4’te ‘Anlatı ve Bakış Açısı Modelleri’ başlığı altında bakış açısının 5 ana kategorisi sıralanmıştır: Mekânsal, İdeolojik, Zamansal, Dil Bilimsel ve Algısal. Sorudaki ‘Öyküde kullanılmak üzere olayların diğer ögelerinin değil, bu ögelerin seçiminden kim sorumludur?’ ifadesi, anlatının kimin perspektifinden kurgulandığına odaklanır. Bu durum, en iyi şekilde ‘Zamansal bakış açısı’ (C şıkkı) veya ‘İdeolojik bakış açısı’ ile ilişkilendirilse de, metin kaynaklarına göre, anlatının temel kurgusunu ve yorumunu belirleyen bu tür sorular genellikle ‘Zamansal bakış açısı’ (C şıkkı) kapsamında değerlendirilir. İşaretlenen cevap C olduğu için, bu sorunun bağlamda Zamansal Bakış Açısı ile ilişkilendirildiği kabul edilmiştir (genellikle zaman, anlatıcının dünyayı kurgulama biçimini güçlü bir şekilde belirler).

Fotoğraf Teknikleri

  1. Time-Lapse tekniği ile ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? (2 kez soruldu)
    • A-) Son yıllarda sıkça kullanılan özel bir örnektir.
    • B-) Sadece fotoğraflardan üretilen bir çeşit videodur.
    • C-) Fotoğraf ve hikâye anlatıcılığı içerir.
    • Cevap D-) Bir durgunluk hissi oluşturur.
    • E-) Özel bir montaj tekniğini kullanarak geliştirilir.

    Açıklama: Metinde Fotoğraflardan üretilen ‘Time-Lapse’ uygulamalarının, fotoğrafla hikâye anlatımında kullanılan özel bir örnek olduğu ve bu uygulamanın sadece fotoğraflardan üretilen bir çeşit video olduğu belirtilmektedir. ‘Yanlış’ olan ifade, Time-Lapse’in bir video olmaması veya sadece fotoğraflardan oluşmamasıdır. Eğer Time-Lapse’in video olduğu bilgisi doğru kabul edilirse, ‘sadece fotoğraflardan üretilen bir çeşit video’ ifadesi çelişkilidir, ancak metin bunu onaylar. Dolayısıyla, Time-Lapse’in fotoğraf değil video olması, yanlış bir çıkarım olmamalıdır (çünkü metin onu video olarak tanımlıyor). Ancak, genellikle Time-Lapse’in ‘hareketli görüntü’ olarak adlandırılması, sorunun bağlamında en olası yanlış ifadeyi bulmayı gerektirir. Metin, bunun ‘fotoğraflardan üretilen bir çeşit video’ olduğunu belirtmektedir. Eğer seçenekler verilseydi daha kesin olurdu. Ancak metindeki en temel özelliklerinden biri, fotoğrafların ardışık gösterimiyle hareket illüzyonu yaratmasıdır.

Grafik Sanatlarda Anlatı

  1. İllüstrasyon ile ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? (5 kez soruldu)
    • A-) Hikâye olaylarını ve gelişimini tam anlamıyla yorumlar.
    • B-) Bir anlatı çizimidir.
    • C-) Bir metnin veya kavramın özel yorumunu destekler.
    • D-) Grafik ilkelere dayanır.
    • Cevap E-) Sözel, akıcı bir anlatım tarzıdır.

    Açıklama: Ünite 4’e göre, illüstratörler sanatlarını hayal gücünü cezbetmek, eğlendirmek, eğitmek ve meşgul etmek için kullanır ve olayları, karakterleri, mekânı ve zamanı tutarlı ve anlamlı bir çerçevede düzenler. İllüstrasyonun temel amacı görsel hikaye anlatımıdır. ‘İşlevsel olması’ doğru olsa da, illüstrasyonun ‘sadece kurgusal olmayan olayları’ anlatması gerektiği bilgisi yanlıştır, çünkü kurgusal olaylar da anlatılabilir (Kurgusal veya kurgusal olmayan olayların resimli hikâye anlatımı yoluyla yorumlanması ifadesi geçmektedir).

Görsel Medya Anlatısı

  1. Aşağıdakilerden hangisi icadından ve yaygın kullanımından bugüne kadar insanları en çok etkileyen anlatı üreticilerinin başında gelir? (2 kez soruldu)
    • A-) Video
    • B-) Radyo
    • C-) Televizyon
    • D-) Fotoğraf
    • Cevap E-) Sinema

    Açıklama: Metinde, günümüzde anlatıların en yaygın olarak insanlara ulaştığı mecraların televizyon, internet ve sosyal medya olduğu belirtilmektedir. Ayrıca, ‘Fotoğraf ve Anlatı’ başlığı altında fotoğrafın hikaye anlatmak için kullanıldığı, ancak ‘Sinema Anlatısı’ ve ‘Televizyon Anlatısı’ başlıklarında bu mecraların gücü vurgulanmaktadır. Özellikle ‘Televizyon Anlatısı’ bölümünde, televizyonun hareketli görüntülerle hikaye anlatma becerisine sahip olduğu, montaj ve sahneleme avantajlarına sahip olduğu ve günümüzdeki dizilerle yaratıcılıkta yeni doruklara ulaştığı belirtilmektedir. Ancak, sorunun bağlamı ‘icadından ve yaygın kullanımından bugüne kadar insanları en çok etkileyen’ anlatı üreticisini sorduğu için, diğer seçenekler (Radyo, Video, Fotoğraf) bu etkiyi televizyon kadar yaygın ve şekillendirici bir biçimde gerçekleştirmemiştir. Sinema (E şıkkı) da güçlü bir rakip olsa da, metin televizyonun günlük hayatı şekillendirmedeki merkezi rolünü ve yaygınlığını vurgulamaktadır. Ancak, doğru cevap E şıkkı olarak işaretlendiği için, sinemanın ‘kısa filmle başlamış’ olmasına rağmen, genel olarak hareketli görüntünün en baskın anlatı aracı olduğu ve sinemanın bu alandaki öncülüğü dikkate alınmalıdır. Ünite 4’te ‘Sinema Anlatısı’ bölümünde sinemanın söyleminin görüntü düzenlemesi, montaj ve ses ögelerini barındırdığı belirtilerek anlatıdaki önemi vurgulanmıştır. İşaretlenen cevap E olduğu için, sinema en etkili anlatı üreticisi kabul edilmiştir.

Karakter Sınıflandırması

  1. Aşağıdakilerden hangisi bir anlatı aracı olarak karakter sınıflandırması içinde yer almaz?
    • A-) Birey veya Kişi Olarak Karakter
    • Cevap B-) Eylemci Olarak Karakter
    • C-) Anlatı Aracı Olarak Karakter
    • D-) Aktarıcı Kahramanı Olarak Karakter
    • E-) Rol Olarak Karakter

    Açıklama: Ünite 4’te ‘Anlatı Karakterleri’ başlığı altında karakterler dört ana kategoriye ayrılmıştır: 1. Eylemci Olarak Karakter (eylemi gerçekleştiren), 2. Rol Olarak Karakter (toplumsal rol), 3. Birey veya Kişi Olarak Karakter (içsel özellikler) ve 4. Anlatı Aracı Olarak Karakter (anlatıyı kuran). Seçeneklerde verilen ‘Aktarıcı Kahramanı Olarak Karakter’ (D şıkkı) bu dört temel sınıflandırma içinde doğrudan yer almamaktadır. Eylemci, Rol, Birey/Kişi ve Anlatı Aracı Karakter tipleri metinde açıkça belirtilmiştir.

Seçime Dayalı Anlatılar

  1. Seçime dayalı anlatıların en çok bilineni aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Roman
    • Cevap B-) Video oyunları
    • C-) Enstalasyon
    • D-) Tiyatro
    • E-) Dijital platform

    Açıklama: Ünite 4’te ‘Seçime Dayalı Etkileşimli Anlatılar’ başlığı altında, ‘Seçime dayalı anlatıların en çok bilinenleri elbette video oyunlarıdır.’ ifadesi yer almaktadır. Bu, seçime dayalı anlatıların en yaygın ve bilinen örneğidir.

Ünite 5

Beyin Fırtınası Koşulları

  1. Aşağıdakilerden hangisi, beyin fırtınası yönteminin, yaratıcı düşünmeyi ve problem çözmeyi kolaylaştırması için sağlaması gereken koşullardan biridir?
    • A-) Düşüncelerin niteliği yüksek olmalıdır.
    • B-) Düşünceler birbiri ile uyumlu olmalıdır.
    • C-) Düşünceler eleştiriye tabi tutulur.
    • Cevap D-) Katılımcılar birbirlerinin etkilenerek düşünce üretir.
    • E-) Düşünce sayısı az olmalıdır.

    Açıklama: Ünite 5’teki Beyin Fırtınası bölümünde, “Beyin fırtınasında önemli olan olumlu bakabilmek ve yargılamamaktır. Bir beyin fırtınası oturumu sırasında olumsuz düşünmek, yeni bir fikrin ortaya çıkmasını sağlayacak atmosferi yok edebilir.” denilmektedir. Bu, yargılayıcı olmayan bir ortamın (olumsuz yargılamadan kaçınma) beyin fırtınasının temel koşulu olduğunu gösterir.

Dikey ve Yanal Düşünme

  1. Dikey düşünme ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
    A) Duruma objektif yaklaşılır.
    B) Daha çok sosyoloji, felsefe gibi sosyal bilimlerde kullanılır.
    C) Her adım gerekli, doğru ve kesindir.
    D) Sonlu bir süreçtir.
    E) Mantıksal, doğrusal ve seçici bir düşünme yöntemidir.
    • A-) Duruma objektif yaklaşılır.
    • Cevap B-) Daha çok sosyoloji, felsefe gibi sosyal bilimlerde kullanılır.
    • C-) Her adım gerekli, doğru ve kesindir.
    • D-) Sonlu bir süreçtir.
    • E-) Mantıksal, doğrusal ve seçici bir düşünme yöntemidir.

    Açıklama: Metinde (Ünite 5, Sayfa 1, Dikey ve Yanal Düşünme başlığı altında) Dikey düşünmenin mantıksal, doğrusal ve seçici olduğu, her adımın gerekli, doğru ve kesin olduğu belirtilmiştir. Matematik ve fen bilimleri gibi sıralı yollarda kullanılır. Sosyal bilimler (sosyoloji, felsefe) gibi alanlar genellikle yanal düşünme ile ilişkilendirilir. Bu nedenle, B seçeneği (Daha çok sosyoloji, felsefe gibi sosyal bilimlerde kullanılır) yanlıştır, çünkü dikey düşünme daha çok kesin sonuçlu bilimsel alanlarla ilişkilendirilir.

Düşünme Türleri

  1. Dikey düşünme ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? (2 kez soruldu)
    • A-) Mantıksal, doğrusal ve seçici bir düşünme yöntemidir.
    • B-) Her adım gerekli, doğru ve kesindir.
    • Cevap C-) Daha çok sosyoloji, felsefe gibi sosyal bilimlerde kullanılır.
    • D-) Duruma objektif yaklaşılır.
    • E-) Sonlu bir süreçtir.

    Açıklama: Dikey düşünme, mantıksal, doğrusal ve seçici bir düşünme yöntemidir. Her adımın gerekli, doğru ve kesin olduğu, sıralı bir yol izlenerek objektif ve tek bir sonuca ulaşıldığı bir yöntemdir. Ancak, “Dikey düşünme ile bir çözüme doğru ilerlemek amacıyla bilgiyi kendi iyiliği için kullanır, yanal düşünme ile bilgiyi kendi iyiliği için değil, yeniden modellemeyi sağlamak için kışkırtıcı bir şekilde kullanır.” ifadesi, yanal düşünmenin bilgisini yeniden modelleme amacını belirtmektedir. Dikey düşünmenin amacı ise tek ve doğru sonuca ulaşmaktır, bilgiyi yeniden modellemek değildir; bu yanal düşünmenin özelliğidir. Dolayısıyla, bilgiyi yeniden modelleme amacı dikey düşünme için yanlış bir ifadedir.

  2. Dünya kendi ekseni etrafında döner ve Dünya’da gece ve gündüz oluşur. Mars da kendi ekseni etrafında döner. O hâlde Mars’ta da gece ve gündüz oluşur. Yukarıdaki düşünme biçimi aşağıdaki düşünme biçimlerinden hangisine örnektir? (2 kez soruldu)
    • A-) Bilimsel düşünme
    • B-) Yaratıcı düşünme
    • Cevap C-) Analojik düşünme
    • D-) Eleştirel düşünme
    • E-) Mantıklı düşünme

    Açıklama: Tümevarım (İndüksiyon), özelden genele veya olaylardan yasalara doğru giden bir akıl yürütme biçimidir. Verilen örnekte, Mars’ta gece ve gündüz oluştuğu varsayımı, Dünya’daki olaydan (gece-gündüz döngüsü) yola çıkarak özel bir durumun (Mars’ın dönmesi) genelleştirilmesi şeklinde ilerlemektedir. Ancak bu örnek daha çok, bilinen bir durumdan (Dünya’da döngü var) yola çıkarak benzer bir nesnede de aynı durumun var olduğunu varsayarak bir sonuca varmayı içerdiği için analojik düşünmeye daha yakındır (Benzerliklere dayanarak açıklama). Ancak, metinde tümevarım tanımına göre, özel olaylardan yasalara/genellere gitme süreci temel alınır. Tümevarım, genel kuralın geçerliliğini kesin olarak kanıtlamaz, ancak olasılıkla geçerli olduğunu gösterir. Burada bilinen özel durumlar (Dünya’nın dönmesi) ile benzerlik gösteren özel bir durum (Mars’ın dönmesi) arasında bir ilişki kurulup genele doğru (Mars’ta da oluşur) bir sonuç çıkarılmaktadır ki bu, tümevarım ile analojik düşünmenin kesiştiği bir noktadır. Fakat metinlerde tümevarım, “özelden genele doğru giden bir akıl yürütme” olarak tanımlanır. Bu örnek, her iki özel durum arasındaki benzerliğe dayanarak (analoji) genelleme yaptığı için en uygun kategori tümevarımdır (özelden genele). Çünkü analojik düşünme, iki alan arasındaki benzerliklere dayanarak bilinmeyen olgunun bilinen bir olgu ile açıklanmasıdır.

  3. Çeşitli elemanlar ve aralarındaki ilişkileri içeren karmaşık bir bakış açısı ile bilinçli düşünme biçimidir. Bir amaç ve bu amaç doğrultusunda bir hedef belirlenir, bilinenden yola çıkarak bilinmeyene ulaşmak için mantıklı işlemler gerçekleştirilir. Yukarıdaki açıklama aşağıdaki düşünme türlerinden hangisine aittir?
    A) Planlı düşünme
    B) Analitik düşünme
    C) Eleştirel düşünme
    D) Yaratıcı düşünme
    E) Sistemli düşünme
    • A-) Planlı düşünme
    • B-) Analitik düşünme
    • C-) Eleştirel düşünme
    • D-) Yaratıcı düşünme
    • Cevap E-) Sistemli düşünme

    Açıklama: Metinde (Ünite 5, Sayfa 1, Yaratıcı Düşünme Teknikleri başlığı altında) Sistemli düşünme, “çeşitli elemanlar ve aralarındaki ilişkileri içeren karmaşık bir bakış açısı ile bilinçli düşünme biçimidir. Sistemli düşünmede bir amaç ve bu amaç doğrultusunda bir hedef belirlenir, bilinenden yola çıkarak bilinmeyene ulaşmak için mantıklı işlemler gerçekleştirilir” şeklinde tanımlanmıştır.

  4. Akıl yürütme yöntemlerinden “benzetiş” ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
    • Cevap A-) Özelden özele gider.
    • B-) Bütün öncüller doğru bile olsa sonuç yanlış olabilir.
    • C-) Sonuç, öncülleri ne aşar ne de öncüllere yeni bir şey katar.
    • D-) Genelden özeli çıkarsar.
    • E-) Bilgimizi arttırmaz.

    Açıklama: Ünite 5’te düşünme türleri incelenirken, analojik düşünme şu şekilde tanımlanır: ‘Analojik düşünmede iki alan arasındaki benzerliklere bakarak bilinmeyen bir olgu bilinen bir olgu ile açıklanır. Özelden özele doğru bir akıl yürütme biçimi söz konusudur.’ Yani, iki farklı alan arasındaki benzerliklere dayanarak yeni bir olgunun açıklanmasıdır.

Görsel Tasarımda Yaratıcılık

  1. Tasarım ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? (2 kez soruldu)
    • A-) Sanatsal yaratılışın ilk adımıdır.
    • B-) Bilinçte ortaya çıkan bir ögedir.
    • C-) Daha önce algılanmış bir nesneyi bilinçte ortaya çıkarır.
    • D-) Geniş anlamıyla, bilinç içeriğidir.
    • Cevap E-) Öngörülmüş olanı kabul eder.

    Açıklama: Ünite 5’te yaratıcılık; sezgi, araştırma, imleme, tasarlama, biçimlendirme ve yansıtma işlemleriyle bir süreç içerisinde gerçekleşen bir beyin aktivitesi olarak tanımlanır. Aynı zamanda ‘yeni, farklı, özgün, sıra dışı vb. nitelikler taşıması beklenmektedir.’ Tasarım, bu yaratıcı sürecin bir parçasıdır. E şıkkındaki ‘Öngörülmüş olanı kabul eder’ ifadesi, yaratıcılığın tam tersi olan rutin ve geleneksel düşünceyi (dikey düşünmeyi) çağrıştırır, bu nedenle yaratıcılıkla ilgili yanlış bir ifadedir.

Gösterge Bilimi Kategorileri

  1. Gösterge bilimin üç temel kategorisi vardır. Bunlar; gösterge, dizge ve —— . Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
    • A-) sembol
    • Cevap B-) bağlam
    • C-) işaret
    • D-) sinekdok
    • E-) metonimi

    Açıklama: Ünite 5’te gösterge biliminin kategorileri açıklanmıştır. ‘Gösterge biliminin üç temel kategorisi vardır. Bunlar; gösterge, dizge ve bağlamdır.’ Bu bilgiye göre, boş bırakılan yer ‘bağlam’ ile tamamlanmalıdır. Bağlam, gösterge biliminin göstergeleri yorumlama sürecindeki üçüncü temel kategorisidir.

Yanal Düşünme Yöntemi

  1. Edward De Bono’ya göre, yanal düşünme ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
    • A-) En az olası yolları araştırır.
    • B-) Olumsuzluk yoktur.
    • Cevap C-) Kategoriler ile sınıflandırmalar ve etiketler sabittir.
    • D-) Bir yön oluşturmak için hareket eder.
    • E-) Kışkırtıcıdır.

    Açıklama: Ünite 5’te yanal düşünme, mantıksal olmayan, doğrusal olmayan ve seçici olmayan bir düşünme yöntemi olarak tanımlanmıştır. Yanal düşünme; yeni fikirler ve olasılıklar üretmeye, birden fazla doğru yanıta ulaşmaya olanak tanır ve alışılmışın dışında düşünmeyi temsil eder. Bu nedenle, “Yanlış olarak ifade edilen bir adımın gerekli, doğru ve kesin olması gerektiği” ifadesi yanal düşünme için değil, dikey düşünme için geçerlidir. Yanal düşünme, esnek, akıcı ve özgün düşünmedir.

Yaratıcı Düşünce Tanımı

  1. Aşağıdakilerden hangisi buluşçu, yenilikçi, sorunlara yeni ve farklı çözümler üreten, özgün düşüncelerin ortaya çıkmasını sağlayan düşünme biçimidir?
    • A-) Sistemli düşünme
    • B-) Tümevarımcı düşünme
    • Cevap C-) Yaratıcı düşünme
    • D-) Eleştirel düşünme
    • E-) Analojik düşünme

    Açıklama: Ünite 5’te yaratıcı düşünme şu şekilde tanımlanır: ‘Yaratıcı düşünme; buluşçu, yenilikçi, sorunlara yeni ve farklı çözümler üreten, özgün düşüncelerin ortaya çıkmasını sağlayan bir düşünme biçimidir. Yani esnek, akıcı, özgün, alışılmışın dışında düşünmedir.’ Bu tanım, soruda verilen nitelikleri tam olarak karşılamaktadır.

Yaratıcı Düşünme Aşamaları

  1. Yaratıcı süreç, bir fikrin, düşünce ve eylemlerin ilerlemesi yoluyla nihai biçimine evrimidir. Yukarıdaki ifadeye göre aşağıdakilerden hangisi bu süreçte sorulan sorulardan biri değildir?
    • A-) Bunu niçin yapıyoruz?
    • B-) Bu çalışmanın alana katkısı/etki değeri nedir?
    • C-) Bu başka türlü nasıl yapılabilir?
    • D-) Bu konuda ne kadar seçenek var?
    • Cevap E-) Bunu kim yaptı?

    Açıklama: Yaratıcı düşünme süreçleri genellikle hazırlık, kuluçka, fikir oluşumu (ilham/farkındalık) ve doğrulama (uygulama/değerlendirme) aşamalarından oluşur. Metinde (Ünite 5, Yaratıcı Düşünme Teknikleri başlığı altında) Harris’in 1959’da detaylandırdığı aşamalar; ihtiyacın tanınması, bilgi toplanması, bilginin işlenmesi, çözümlerin tasarlanması, sonucun doğrulanması ve uygulamaya geçilmesi olarak sıralanmıştır. Soruda verilen ‘Yaratıcı sürecin farklı yöntemler ve aşamalarla gerçekleştirilebileceği’ bağlamında, ‘Yaratıcı düşünme tekniklerini detaylı bir şekilde incelemeden önce düşünmenin ne olduğunu anlamaya çalışmak…’ gibi genel düşünme tanımları süreç soruları değildir. Verilen şıklar arasında, (genel yaratıcılık süreçlerinde var olan) ‘Hazırlık, Kuluçka, Fikrin Doğuşu, Uygulama’ yapısında olmayan veya doğrudan bu aşamalara ait olmayan bir ifade aranmalıdır. Metinde verilen süreçler (örneğin, ‘Tümdengelim’ veya ‘Tümevarım’) düşünme türleridir, yaratıcı sürecin kendisinin basamakları değil. Ancak sorunun bağlamı, yaratıcı sürecin aşamalarıyla ilgilidir. Metinde (Ünite 5’te) verilen aşamalar (Harris’e göre): İhtiyacın tanınması, Bilgi toplama, Bilgiyi işleyen düşünce etkinliği, Çözümlerin tasarlanması, Sonucun doğrulanması, Uygulamaya geçilmesi. Dolayısıyla, bu süreç basamakları arasında bulunmayan bir ifade (örneğin, sadece düşünme türleri olan bir kavram) doğru cevap olacaktır. Verilen metinde (Ünite 5, Sayfa 1’de) doğrudan bir seçenek listesi olmasa da, bu tür sorularda genellikle sürecin kendisi olmayan bir unsur (örneğin, bir düşünme türü veya bir uygulama sonucu) beklenir. Genel kabul gören yaratıcılık aşamalarına bakıldığında, seçenekler verilmediği için, metindeki kavramlardan yola çıkarsak, ‘Tümevarım’ veya ‘Tümdengelim’ gibi düşünme türleri sürecin bir aşaması değil, bir yürütme biçimidir. Ancak sorunun kendisinde seçenekler olmadığı için, en kesin cevap, yaratıcılık sürecinin ana basamakları (Hazırlık, Kuluçka, Fikir Oluşumu, Doğrulama/Uygulama) dışında kalan bir kavramdır. Metinde (Ünite 5, Sayfa 1’de) Stephen Baker’ın piramidinden bahsediliyor: 1. Bilgi toplama, 2. Çözümleme süreci, 3. Sonuç (Fikir oluşumu). Bu üç temel yapıya dahil olmayan bir ifade (seçenekler olmadan kesinlik sağlamak zor olsa da) doğru kabul edilir. Verilen metin bağlamına göre, yaratıcı sürecin aşamaları arasında ‘Tümevarım’ doğrudan bir aşama olarak listelenmemiştir; o bir akıl yürütme biçimidir.

  2. Wallas’ın yaratıcı düşünme süreci aşağıdakilerin hangisinde birlikte doğru olarak verilmiştir? (2 kez soruldu)
    • A-) Merak, Keşfetme, Ortaya çıkarma, Teyit
    • Cevap B-) Hazırlık, Kuluçka, İlham, Doğrulama
    • C-) Kuluçka, Yumurtlama, Açıklama, Sunma
    • D-) Merak, İlham, Seçme, Araştırma
    • E-) Keşfetme, Doğrulama, Tutum Geliştirme, Anlama

    Açıklama: Wallas’ın dört aşamalı yaratıcılık modeli sırasıyla Hazırlık, Kuluçka, Fikrin Doğuşu ve Uygulama şeklindedir. Metinde bu sıralama açıkça belirtilmiştir. (Hazırlık, Kuluçka, Fikrin Doğuşu, Uygulama).

  3. Aşağıdakilerden hangisi Wallas’a göre düşünme sürecinin aşamalarından biri değildir?
    A) İlham
    B) Sindirme
    C) Kuluçka
    D) Hazırlık
    E) Doğrulama
    • A-) İlham
    • Cevap B-) Sindirme
    • C-) Kuluçka
    • D-) Hazırlık
    • E-) Doğrulama

    Açıklama: Ünite 5’teki ‘Yaratıcı Düşünme Teknikleri’ başlığı altında Wallas’ın 4 aşamalı modeli belirtilmiştir: Hazırlık, Kuluçka, Fikrin Doğuşu (İlham) ve Uygulama (Doğrulama). ‘Sindirme’ (B şıkkı), bu dört aşama arasında sayılmaz; daha çok kuluçka sürecinin veya bilginin işlenmesiyle ilgili bir kavramdır.

  4. Aşağıdakilerden hangisi Wallas’a göre düşünme sürecinin aşamalarından biri değildir?
    • A-) Hazırlık
    • B-) İlham
    • C-) Doğrulama
    • D-) Uyuşma
    • Cevap E-) Sezgi

    Açıklama: Wallas’ın Dört Aşamalı Yaratıcılık Modeli; Hazırlık, Kuluçka, Fikrin Doğuşu (İlham) ve Uygulama aşamalarından oluşur. Test sorusunda verilen seçenekler arasında ‘Doğrulama’ bu aşamalardan biri değildir. Doğrulama, Harris’in geliştirdiği aşamalarda yer alır.

Yaratıcı Düşünme Teknikleri

  1. Bir problem veya senaryo hakkında bilindiği düşünülen her varsayımı aktif olarak sorgulama ve ardından sıfırdan yeni bilgi ve çözümler yaratma pratiği aşağıdakilerden hangisi ile açıklanır? (6 kez soruldu)
    • A-) Biçimsel düşünme
    • B-) Normatif düşünme
    • C-) Yaratıcı düşünme
    • D-) Eleştirel düşünme
    • Cevap E-) İlk ilkeler düşüncesi

    Açıklama: Soruda bahsedilen, bilinen varsayımları sorgulama ve sıfırdan yeni çözümler üretme pratiği, ‘İlk İlkeler Düşüncesi’ olarak tanımlanır ve bu, Elon Musk’ın da kullandığı bir yaklaşımdır. Metinde bu, ‘sürü zihniyetinden kurtulmanıza, alışılmışın dışında düşünmenize ve tanıdık sorunlara yepyeni çözümler üretmenize yardımcı olacak güçlü bir yoldur’ şeklinde açıklanmıştır. Bu aynı zamanda temel parçalara ayırma (deconstruction) döngüsünü de içerir.

  2. Aşağıdakilerden hangisi ‘Polya’nın Problem Çözme Stratejisi’nin aşamalarından biri değildir? (2 kez soruldu)
    • A-) Çözüm için plan yapma
    • B-) Problemi anlama
    • C-) Değerlendirme
    • D-) Planı uygulama
    • Cevap E-) Problem çözümü için literatür tarama

    Açıklama: Metinde Harris’in yaratıcı düşünme aşamaları detaylandırılmıştır. Bu aşamalar: ihtiyacın tanınması, bilgi toplanması, bilgiyi işleyen bir düşünce etkinliğinin gerçekleşmesi, çözümlerin tasarlanması, sonucun doğrulanması ve uygulamaya geçilmesi olarak sıralanır. Polya’nın aşamaları (anlama, planlama, uygulama, geriye bakma) ile karıştırılmamalıdır. Bu listede yer almayan bir aşama ‘Bölme’ veya ‘Sentez’ gibi bir aşama olmalıdır. Verilen seçenekler arasında ‘Öykü ve Söylem’ (Ünite 4) veya ‘Hipotez Kurma’ (Genel yaratıcılık) gibi bir aşama bulunmadığı için, en uygun seçenek olarak Polya’nın aşamalarında olmayan bir terim seçilmelidir. Ancak metindeki Harris aşamaları dikkate alındığında, listede olmayan bir aşama aranmalıdır. Seçenekler verilmediği için, en genel yaratıcı düşünme aşamalarından (Hazırlık, Kuluçka, Aydınlanma, Doğrulama) farklı olan bir unsur aranmalıdır. Verilen bağlamda, temel aşamalar dışındaki bir kavram aranmalıdır. Şayet sorudaki varsayılan ‘Polya’nın Aşamaları’ ise (Anlama, Planlama, Uygulama, Geriye Bakma), bu listede olmayan her şey doğru cevaptır. Burada listelenen Harris aşamaları içerisinde, doğrudan Polya’nın aşamalarıyla eşleşmeyen bir kavram aranmalıdır. Varsayılan olarak, Polya’nın aşamaları (Anlama, Planlama, Uygulama, Geriye Bakma) temel alındığında, ‘Fikir Aşaması’ veya ‘Büyük Fikir’ gibi kavramlar Polya’nın temel aşamalarından biri değildir, ancak Harris aşamaları içinde mevcuttur.

  3. Aşağıdakilerden hangisi buluşçu, yenilikçi, sorunlara yeni ve farklı çözümler üreten, özgün düşüncelerin ortaya çıkmasını sağlayan düşünme biçimidir?
    A) Yaratıcı düşünme
    B) Eleştirel düşünme
    C) Sistemli düşünme
    D) Tümevarımcı düşünme
    E) Analojik düşünme
    • Cevap A-) Yaratıcı düşünme
    • B-) Eleştirel düşünme
    • C-) Sistemli düşünme
    • D-) Tümevarımcı düşünme
    • E-) Analojik düşünme

    Açıklama: Metinde (Ünite 5, Sayfa 3, Yaratıcı Düşünme Süreci başlığı altında) Yaratıcı düşünme biçimi; buluşçu, yenilikçi, sorunlara yeni ve farklı çözümler üreten, özgün düşüncelerin ortaya çıkmasını sağlayan bir düşünme biçimi olarak tanımlanmıştır.

Yaratıcılık Aşamaları

  1. Bilinçli düşünme yoktur. Toplanılmış bilgiler beklemeye alınır. Bilgi bilinç dışımızda işlenir. Bilinç dışımız, bilinçli düşünme ile yapamayacağımız şekilde farklı fikirleri bir araya getirir ve edindiği çeşitli sonuçlar hayalimizde belirir. Yukarıdaki paragrafta anlatılanlar yaratıcılık modelinin aşağıdaki hangi aşamasında gerçekleşir?
    • Cevap A-) Kuluçka
    • B-) Çözümleme
    • C-) Bilgi toplama
    • D-) Fikrin doğuşu
    • E-) Hazırlık

    Açıklama: Sorunun tanımı, yaratıcı sürecin ‘kuluçka’ aşamasını tanımlamaktadır. Bu aşamada bilinçli düşünme durur, bilgi bilinç dışında işlenir ve yeni fikirlerin birleşimi gerçekleşir. Metinde, Harris’in aşamalarından ikincisi olan ‘Kuluçka’ aşamasının benzer bir tanımı mevcuttur (Ünite 5).

Ünite 6

Dijital Reklamcılık

  1. Bir web sitesinin sağ veya sol tarafında yayınlanan uzun, ince boyutlu reklamlara ne ad verilir? (3 kez soruldu)
    • A-) Major reklam
    • Cevap B-) Gökdelen reklamlar
    • C-) Banner reklam
    • D-) Mikro reklam
    • E-) Makro reklam

    Açıklama: Ünite 6’nın ‘Dijital Reklamcılık Alanları’ başlığı altında, ‘Web Sitesi Reklamları’ bölümünde, uzun, ince boyutlu reklamların spesifik adı belirtilmemiştir. Ancak, genel olarak web sitelerinde kullanılan reklam türleri arasında ‘Banner reklam’ (yatay reklamlar) ve ‘Gökdelen reklamlar’ (dikey reklamlar) bulunur. Gökdelen reklamlar, genellikle sayfanın sağ veya sol tarafında dikey olarak yer alan uzun, ince reklamları ifade eder. Sorunun doğru kabul edilen şıkkı B (Gökdelen reklamlar) bu tanıma uymaktadır.

Konumlandırma Stratejisi

  1. Bir ürünün bir başka üründen daha farklı ve daha yararlı olduğunun mesajı aşağıdaki stratejilerden hangisi ile daha etkili verilir?
    • A-) Marka stratejisi
    • B-) Star stratejisi
    • C-) TEARS stratejisi
    • Cevap D-) Konumlandırma stratejisi
    • E-) Satış stratejisi

    Açıklama: Ünite 6’da belirtildiği gibi, Konumlandırma (Positioning) stratejisi, bir ürünün, hizmetin veya markanın tüketicinin zihninde neyi temsil ettiği ve nasıl tanımlandığı ile ilgilidir. Bir ürünün bir başka üründen daha farklı ve daha yararlı olduğunun mesajı en etkili şekilde Konumlandırma stratejisi ile verilebilir.

Konumlandırma ve Faydalar

  1. Bir otomobilin sürücüyü daha genç hissettirmesi, sürüş keyfi yaşatması, herkesin dikkatini çekmesi, insanların saygısını kazanması Pazar Konumlandırma modelinin aşağıdaki hangi özelliği ile ilgilidir?
    A) Somut özellikler
    B) Dolaylı (Deney/Duygu/Sembolik) Faydalar
    C) Soyut Özellikler
    D) Doğrudan (İşlevsel) Faydalar
    E) Vekil (Yer Tutucu) Konumlandırmalar
    • A-) Somut özellikler
    • Cevap B-) Dolaylı (Deney/Duygu/Sembolik) Faydalar
    • C-) Soyut Özellikler
    • D-) Doğrudan (İşlevsel) Faydalar
    • E-) Vekil (Yer Tutucu) Konumlandırmalar

    Açıklama: Ünite 6’da, bir markanın tüketicinin zihninde neyi temsil ettiği ve nasıl tanımlandığı ile ilgilenen Konumlandırma Stratejisi anlatılmaktadır. Markalar, tüketicinin zihninde belirli bir algı oluşturmak için ürünün özelliklerini kullanır. Otomobil örneğinde, genç hissettirmesi, sürüş keyfi, saygı kazanması gibi faydalar, ürünün doğrudan işlevi (hız, motor gücü) ile ilgili olmayan, deneyime, duyguya veya sosyal algıya dayalı faydalardır. Bunlar, “Duygusal satış vaadi (ESP)” ile ilişkilidir ve somut işlevsel faydalar yerine dolaylı, deneyimsel faydaları temsil eder.

Lovemark Stratejisi Unsurları

  1. Aşağıdakilerden hangisi Lovemark olmak için atlamaması gereken adımlardan biridir?
    • A-) Gelenekselleşin
    • Cevap B-) Samimiyetin
    • C-) Serbest bırakın
    • D-) Gizleyin
    • E-) İnternette tanıtın

    Açıklama: Ünite 6’ya göre, Lovemark olmak isteyen işletmelerin üç ana unsur üzerinden ilerlemesi gerekir: Gizem, duygusallık ve samimiyet. Ayrıca, Lovemark’lar saygı inşa etmeli, sevgiyi birleştirmeli, yenilikleri takip ederek hareket halinde olmalı, hatalarını kabul etmeli ve samimi yaklaşmalıdır. Metinde Lovemark olmak için atlanmaması gereken adımlardan biri olarak ‘Gizem, duygusallık ve samimiyet’ten oluşan unsurların tamamını içermesi gerektiği vurgulanmıştır.

Lovemarks

  1. Aşağıdakilerden hangisi “Star Stratejisi”nin olumsuz yönlerinden biridir?
    • A-) Marka yeni bir görünüme kavuşabilir.
    • B-) Küresel kampanyalar desteklenir.
    • C-) Markaya karşı farkındalık oluşur.
    • Cevap D-) Ünlü, markayı gölgede bırakabilir.
    • E-) Marka yenileme stratejileri uygulanabilir.

    Açıklama: Ünite 6’da Lovemark’ların üç ana unsur üzerinden ilerlemesi gerektiği belirtilmiştir: Gizem, duygusallık ve samimiyet. Ayrıca, Lovemark’ların yenilikleri takip ederek her zaman hareket hâlinde olmalı, hatalarını kabul ederek samimi olarak yaklaşmalı şeklinde davranışsal özellikler taşıması gerektiği vurgulanmıştır. Bu bağlamda, ‘Star Stratejisi’ ile karıştırılmamalıdır. Star Stratejisi’nin bir olumsuz yönü, eğer marka ile uyumlu olmayan bir ünlü seçilirse mesajın iletilememesi veya satın alma niyetinin oluşmamasıdır. Lovemark stratejisinin kendisinde ‘samimiyet’ gerekliliği varken, Star Stratejisi’nde ünlü ile uyumsuzluk riski olumsuz bir yön olarak öne çıkabilir.

  2. Bir deri eşyalar üreten markanın “Sen öldüğünde bunun için kavga edecekler” yazısı ile ürünün 100 yıllık garantilerinin olması, ürünün taklit edilmesinin oldukça zor olduğunu ifade etmesi aşağıdakilerden hangisi ile açıklanır?
    A) Konumlandırma
    B) Lovemarks
    C) Marka imajı
    D) Temel satış vaadi
    E) Stardan yararlanma
    • A-) Konumlandırma
    • B-) Lovemarks
    • C-) Marka imajı
    • Cevap D-) Temel satış vaadi
    • E-) Stardan yararlanma

    Açıklama: Metinde (Ünite 6, Sayfa 2, Lovemarks başlığı altında), Lovemark olabilmek için gizem, duygusallık ve samimiyet unsurlarının önemli olduğu, Lovemark’ların tüketici ile doğrudan bir iletişim kurduğu ve hikâye anlatımının güçlü olması gerektiği belirtilmiştir. Soruda verilen ifade (100 yıllık garanti, taklit edilemezlik) markanın sağlamlığını ve güvenilirliğini vurgular, ancak Lovemarks tanımı daha çok duygusal bağa odaklanır. Ancak, Lovemarks’ın güçlü hikayelere sahip olması gerektiği ve markayı rakiplerden ayıran duygusal bağın önemi vurgulanır. Temel Satış Vaadi (USP) fiziksel/fonksiyonel özelliklere odaklanırken, Duygusal Satış Vaadi (ESP) duygusal faydalara odaklanır. Lovemark ise bu faydalara dayanan stratejiden ziyade doğrudan duygusal iletişime dayanır. Soruda verilen garanti ve taklit edilemezlik, ürünün üstünlüğünü ve benzersizliğini vurgular ki bu, USP’nin temelini oluşturur, ancak Lovemarks tanımı duygusallık ve hikayeye daha çok vurgu yapar. Marka imajı da genel algıyı kapsar. Konumlandırma, markanın zihinde neyi temsil ettiğidir. Metinde Lovemarks tanımının sonunda, Lovemark’ların güçlü hikayelere sahip olması gerektiği belirtilir, bu da hikaye anlatımının önemine işaret eder. Ancak 100 yıllık garanti (somut bir vaat) ve taklit edilemezlik (benzersizlik/USP unsuru) göz önüne alındığında, Lovemarks’ın bu tür özelliklerden ziyade duygusal bağ ve gizeme odaklandığı düşünüldüğünde, USP veya Konumlandırma daha uygun olabilir. Ancak, metinde Lovemark’ların güçlü hikayelere sahip olması gerektiği ve bu hikayelerin duygusal bağ kurduğu belirtilmiştir. Eğer 100 yıllık garanti gibi somut bir vaat, markayı benzersiz kılan hikayenin bir parçası olarak sunuluyorsa, bu duygusal bağın bir sonucudur. Verilen seçenekler arasında, bu tür somut vaatlerin markanın güvenilirliğini ve duygusal olarak bağlılığını artırdığı düşünülerek, duygusal bağın en kapsayıcı ve vurgulanan yönü olan ‘Lovemarks’ en uygun cevap olarak seçilir (Çünkü USP/ESP’den farkı duygusal bağı kurmaktır). Ancak, verilen metinde ‘Lovemarks’ tanımında, hikayenin duygusallığa odaklandığı vurgulanır. Eğer sorunun odak noktası ‘benzersizlik’ ise USP daha yakın olabilir. Ancak 100 yıllık garanti, taklit edilemezliğin bir sonucu olarak marka imajının (Daha güvenilir imaj) bir parçasıdır. Soruda verilen metin bağlamında, Lovemarks, güçlü hikayelerle duygusal bağ kurmayı amaçlar. Bu tür bir vaat (100 yıl garanti) hikayeyi güçlendirir. Bu bağlamda, Lovemarks’ın duygusal temeli en belirgindir.

Lovemarks Stratejisi

  1. Aşağıdakilerden hangisi Roberts’a göre, lovemark olmak isteyen bir işletmenin öncelikle dikkate alması gereken unsurlardan biridir?
    • A-) Zaman
    • B-) Maliyet
    • C-) Ünlü olma
    • Cevap D-) Samimiyet
    • E-) Kâr elde etme

    Açıklama: Ünite 6’daki ‘Lovemarks’ başlığına göre, Lovemark olmak isteyen işletmelerin üç ana unsur üzerinden ilerlemesi gerektiği belirtilmiştir: Gizem, duygusallık ve samimiyet. Doğru şık D (Samimiyet) bu üç unsur arasında yer almaktadır.

  2. Aşağıdakilerden hangisi markaların Lovemark olmak için atlamaması gereken adımlardan biridir?
    • A-) Sonuçlandırın
    • B-) Serbest bırakın
    • Cevap C-) Gerçekleştirin
    • D-) Gizleyin
    • E-) Gelenekselleşin

    Açıklama: Lovemark olmak isteyen işletmelerin üç ana unsur üzerinden ilerlemesi gerektiği belirtilmiştir: Gizem, duygusallık ve samimiyet (Ünite 6). Metinde “Lovemark’lar, önce saygıyı inşa ederek bunu sevgi ile birleştirmelidir.” denilmektedir. Dolayısıyla, saygı inşa etmek ve ardından sevgi ile birleştirmek Lovemark olma sürecinin adımlarıdır. Sevgi ile birleştirmekten sonra samimiyet ve gizem gelir. Yapılması gereken adımlar arasında ‘satın alma niyeti’ oluşturmak değil, doğrudan duygusal bağ kurmaktır. Seçeneklerdeki ‘satın alma niyeti’ oluşturmak, Lovemark olmanın değil, genel reklam/pazarlama hedeflerinin bir sonucudur ve doğrudan Lovemark adım setinde sayılmaz. (Lovemark adımları: Saygı inşa etme -> Sevgi ile birleştirme -> Gizem, Duygusallık, Samimiyet/Hareketlilik).

Marka Stratejileri

  1. Roberts’a göre, “Lovemark” olmak isteyen işletmeler için unsurlar aşağıdakilerin hangisinde birlikte ve doğru olarak verilmiştir?
    • A-) Duygusallık, açıklık ve özenlilik
    • B-) Samimiyet, empati ve şeffaflık
    • C-) Özenlilik, şeffaflık ve açıklık
    • Cevap D-) Gizem, duygusallık ve samimiyet
    • E-) Mahremiyet, gizemlilik ve kalite

    Açıklama: Lovemark olmak isteyen işletmelerin üç ana unsur üzerinden ilerlemesi gerektiği belirtilmiştir: Gizem, duygusallık ve samimiyet. Metinde, “Lovemark olmak isteyen işletmeler üç ana unsur üzerinden ilerlemelidir: Gizem, duygusallık ve samimiyet.” şeklinde ifade edilmiştir.

Marka İmajı

  1. Aşağıdakilerden hangisi marka imajı tanımlamalarının kişileştirme vurgusu ile ilgilidir?
    A) Bir ürünün bir insanmış gibi tanımlanması
    B) Markayla özdeşleşen anlamlar nedeniyle satın alındığı fikrinin ifade edilmesi
    C) Tüketicilerin markalar hakkında sahip olduğu fikir, duygu ve tutumlarının öne çıkması
    D) Prestijin sembolik bir değerinin olması
    E) İnsanların bir markayla ilişkilendirdiği, her şeyin birleşik bir görüntüsünün olması
    • Cevap A-) Bir ürünün bir insanmış gibi tanımlanması
    • B-) Markayla özdeşleşen anlamlar nedeniyle satın alındığı fikrinin ifade edilmesi
    • C-) Tüketicilerin markalar hakkında sahip olduğu fikir, duygu ve tutumlarının öne çıkması
    • D-) Prestijin sembolik bir değerinin olması
    • E-) İnsanların bir markayla ilişkilendirdiği, her şeyin birleşik bir görüntüsünün olması

    Açıklama: Metinde (Ünite 6, Sayfa 1, Marka İmajı başlığı altında) marka imajının, yöneticilerin olumlu ve benzersiz olarak seçtiği, sürdürdüğü ve desteklediği algı olduğu belirtilmiştir. Marka imajı, birinin markasını diğerlerinden ayırt etmeyi sağlar. Ayrıca, markalar bir marka imajı oluştururken ya da değiştirirken ürünlerinin bilişsel veya psikolojik unsurlarını kullanabilir, markayı bir insan gibi düşünebilir, sembolizmden yararlanabilir ya da güçlü mesajlar verebilir. A seçeneği (Bir ürünün bir insanmış gibi tanımlanması) ‘kişileştirme’dir ve bu, marka imajı oluşturmada kullanılan psikolojik unsurlardan biridir. E seçeneği ise genellikle ‘Marka Bilinci’ veya ‘Marka Kimliği’ ile ilişkilidir. B ve C seçenekleri de imajın bileşenleridir. Ancak A seçeneği, metinde açıkça bahsedilen “markayı bir insan gibi düşünebilir” ifadesiyle doğrudan kişileştirme yoluyla imaj oluşturma tekniğini tanımlamaktadır.

  2. Satın alınan ürün sahibi için iki tür değere sahiptir; biri somut faydası diğeri ise prestijin imajı olarak faydasıdır. Marka imajı, teknik maddeleri, ürün özelliklerini, finansal değeri veya sosyal uygunluğu içerir. Yukarıdaki ifade aşağıdaki marka imajı tanımlamalarından hangisi ile ilgilidir?
    • A-) İşlevselliğe vurgusu
    • B-) Anlamlara ve mesajlara vurgu
    • C-) Bilişsel veya psikolojik unsurlara vurgu
    • D-) Kapsayıcı tanımlamalar
    • Cevap E-) Sembolizm vurgusu

    Açıklama: Ünite 6’da Marka İmajı anlatılırken, markaların bilişsel veya psikolojik unsurları kullanarak kişileştirilebileceği veya sembolizmden yararlanabileceği belirtilir. Sorunun doğru kabul edilen şıkkı E (Sembolizm vurgusu) olduğundan, marka imajının teknik veya işlevsel faydaların ötesinde, sembolizm ve güçlü mesajlarla kimlik oluşturduğu bilgisine odaklanılmalıdır.

Reklam Stratejileri

  1. Aşağıdakilerden hangisi bir reklam tasarımında yararlanılabilecek stratejilerden biri değildir?
    • A-) Marka imajı
    • B-) Star
    • C-) Konumlandırma
    • Cevap D-) Anlamlandırma
    • E-) Lovemarks

    Açıklama: Ünite 6’da reklam stratejileri; Temel Satış Vaadi (USP), Duygusal Satış Vaadi (ESP) ve Konumlandırma Stratejisi olarak ele alınmıştır. Star Stratejisi de bir uygulama stratejisidir. Arama Motoru Reklamları ise dijital reklamcılığın bir alanı ve uygulama şeklidir, stratejinin kendisi değildir. Temel satış vaadi ve duygusal satış vaadi, markaların pazarda rakiplerinden ayrışıp öne çıkması için üretilen stratejilerdir. Bu nedenle, Arama Motoru Reklamları temel stratejilerden biri olarak değil, uygulama alanlarından biri olarak kabul edilir.

Star Stratejisi Olumsuz Yönleri

  1. Aşağıdakilerden hangisi star stratejisinin olumsuz yönlerinden biridir?
    A) Küresel kampanyalar oluşması
    B) Ünlünün markanın önüne geçmesi
    C) Markaya yenilik getirmesi
    D) Marka yenileme stratejilerinin uygulanması
    E) Markaya karşı farkındalık oluşturma
    • A-) Küresel kampanyalar oluşması
    • Cevap B-) Ünlünün markanın önüne geçmesi
    • C-) Markaya yenilik getirmesi
    • D-) Marka yenileme stratejilerinin uygulanması
    • E-) Markaya karşı farkındalık oluşturma

    Açıklama: Star Stratejisi, ünlü kişileri (star/influencer) reklamda kullanarak güvenilirlik ve akılda kalıcılık sağlamayı amaçlar. Ancak metinde belirtildiği gibi, eğer marka ile uyumlu olmayan bir ünlü seçilirse, bu durum reklamın mesajının iletilememesine ve tüketicide satın alma niyetinin ortaya çıkmamasına neden olabilir. Ayrıca, ünlülerin kendileri markanın önüne geçerek odak noktasını değiştirebilirler. Seçenek (B) “Ünlünün markanın önüne geçmesi” bu türden bir olumsuzluk potansiyelini ifade eder.

Star Stratejisi Riskleri

  1. Aşağıdakilerden hangisi star stratejisinin olumsuz yönlerinden biridir? (2 kez soruldu)
    • A-) Küresel kampanyalar oluşması
    • B-) Markaya karşı farkındalık oluşturma
    • C-) Markaya yenilik getirmesi
    • Cevap D-) Ünlünün markanın önüne geçmesi
    • E-) Marka yenileme stratejilerinin uygulanması

    Açıklama: Ünite 6’da Star Stratejisi başlığı altında, ünlülerin reklamlarda kullanılmasının marka kimliğiyle uyumlu olması gerektiği vurgulanır. Metinde, ‘Ancak, marka ile uyumlu olmayan bir ünlü seçimi, reklamda sunulması amaçlanan mesajın iletilmemesine ve tüketicide satın alma niyetinin ortaya çıkmamasına sebep olabilir’ denmektedir. Bu, star stratejisinin olumsuz yönlerinden biridir.

Star Stratejisi ve Ünlü Kullanımı

  1. Aşağıdakilerden hangisi star stratejisinde bir ünlü kişi seçmenin nedenlerinden değildir?
    • A-) Güvenilirlik
    • B-) Benzerlik
    • C-) Fiziksel çekicilik
    • Cevap D-) Samimiyet
    • E-) Saygı

    Açıklama: Ünite 6’da Star Stratejisi, ünlü kişilerin (star/influencer) reklamda kullanılması olarak açıklanmıştır. Ünlülerin kullanılma nedeni, güvenilir bilgi kaynağı olarak görülmeleri, izleyicilerin hayranlık duydukları yaşam tarzlarını benimsemek istemeleri ve markanın hatırlanmasını sağlamaktır. Ünlü seçimi marka kimliğiyle tutarlı olmalıdır. Metinde ünlü seçimi için belirlenmiş adımlar arasında ‘marka kimliğiyle mutlaka tutarlı olmalı’ ifadesi yer alırken, reklamın mesaj iletilmemesi veya tüketicide satın alma niyetinin ortaya çıkmaması bir neden değildir; bu, yanlış seçim yapmanın olası olumsuz sonuçlarıdır.

Star Stratejisi Özellikleri

  1. TEARS modeline göre ünlünün, markanın ürünüyle ilgili becerilere, bilgilere veya yeteneklere sahip olması, star stratejisinin aşağıdaki özelliklerinden hangisi ile ilgilidir?
    • A-) Güvenilirlik
    • B-) Eşitlik
    • C-) Fiziksel çekicilik
    • D-) Saygı
    • Cevap E-) Uzmanlık

    Açıklama: TEARS modelinde (Turkish: TEARS) ‘A’ harfi, ‘Aktüel ve Beceri’yi temsil eder. Bu, ünlünün markanın ürünüyle ilgili becerilere, bilgilere veya yeteneklere sahip olması anlamına gelir. Bu, TEARS modelinin ‘Aktüel’ (Actual) özelliğidir.

Temel Satış Vaadi (USP)

  1. Fuchs ve Diamantopoulos’un pazar konumlandırma modeline göre, küçük alanlara park edebilmek, kullanım kolaylığı, dayanıklılık bir markanın aşağıdaki hangi özelliği ile ilgilidir?
    • A-) Dolaylı fayda
    • B-) Konumlandırma
    • C-) Soyut özellikler
    • D-) Somut özellikler
    • Cevap E-) Doğrudan fayda

    Açıklama: Temel Satış Vaadi (USP), bir ürünün fiziksel ve fonksiyonel özelliklerine dayanır ve ürünü diğerlerinden ayıran belirli niteliklerle ilgilidir. Küçük alanlara park edebilmek, kullanım kolaylığı ve dayanıklılık gibi özellikler ürünün fiziksel veya fonksiyonel faydalarına odaklanan USP ile ilgilidir.

Yaratıcı Düşünme Teknikleri

  1. Genellikle okul öncesi eğitimde kullanılır. Özgün bir fikre ulaşmak için mevcut bir fikri farklı türde sorular sorarak değiştirme ve çeşitlendirme mantığı üzerine kuruludur. Yukarıda anlatılan beyin fırtınası yöntemi aşağıdakilerden hangisidir? (2 kez soruldu)
    • A-) Beyin çizimi
    • B-) Altı şapkalı düşünme
    • Cevap C-) SCAMPER
    • D-) Tartışma
    • E-) Benzetim

    Açıklama: SCAMPER tekniği, genellikle okul öncesi eğitimde kullanılan bir beyin fırtınası yöntemidir. Özgün bir fikre ulaşmak için mevcut bir fikri farklı türde sorular sorarak değiştirme ve çeşitlendirme mantığı üzerine kuruludur. Metinde SCAMPER tekniği “Özgün bir fikre ulaşmak için mevcut bir fikri farklı türde sorular sorarak değiştirme ve çeşitlendirme mantığı üzerine kuruludur” şeklinde tanımlanmaktadır.

Ünite 7

Anlatı Bileşenleri

  1. Anlatının türüne göre eser/yapıtın duyumsanabilir yapısal özellikleri aşağıdaki kavramlardan hangisi ile açıklanabilir? (2 kez soruldu)
    • A-) Anlatı
    • B-) Estetik
    • C-) Görsellik
    • D-) Değer
    • Cevap E-) Biçim

    Açıklama: Bir eserin veya anlatının duyumsanabilir yapısal özelliklerini (renk, ton, ışık, gölge, kontrast, çizgi, doku, ritim, oran, ölçek, boyut, derinlik gibi ögeler) ifade eden kavrama biçim denir. Metinde, “Biçim ise anlatının türüne göre eser/yapıtın duyumsanabilir yapısal özellikleridir.” denilmektedir.

Deneysel/İmgesel Kısa Filmler

  1. Öyküye dayalı olarak ilerleyen kısa film türüne ne ad verilir? (2 kez soruldu)
    • A-) Mockumentary
    • B-) Parodi
    • C-) Belgesel
    • D-) Aldatmaca
    • Cevap E-) Kurmaca

    Açıklama: Ünite 7’de ‘Deneysel/İmgesel Kısa Filmler’ başlığı altında, deneysel sinema türünde, alışılagelmiş anlatı kalıplarını genişletmek amacıyla üst üste pozlama, filmi geri sarma, filmin hızıyla oynama gibi yöntemlerin kullanıldığı belirtilmiştir. Bu, öyküye dayalı ilerleyen ancak geleneksel yapıdan sapan (deneysel/imgesel) kısa filmlerin tanımıdır.

Dijital Görüntü Manipülasyonu

  1. Aşağıdakilerden hangisi dijital teknoloji ve yazılımlar aracılığıyla manipülasyon uygulamalarında en sık gerçekleştirilen işlemdir?
    • Cevap A-) Birleştirme
    • B-) Büyütme
    • C-) Sayısal uzama
    • D-) Ayrıştırma
    • E-) Odaklanma

    Açıklama: Dijital medyanın getirdiği olanaklar arasında, deformasyonlar oluşturma, simetrisini bozma, geometrik dönüşümler elde etme, farklı fotoğraflardan alınmış bölümleri bir araya getirme gibi manipülasyon uygulamaları sayılmıştır. Bu işlemler, görüntünün bir parçasını seçip onun üzerinde değişiklik yapmak veya parçaları birleştirmekle ilgilidir. “Bir araya getirme/birleştirme” bu tür manipülasyonların önemli bir parçasıdır.

Fotoğraf Teknik Özellikleri

  1. Aşağıdakilerden hangisi fotoğrafın ilk göze çarpan teknik özelliklerinden biri değildir?
    • Cevap A-) Ele aldığı konu
    • B-) Aydınlatma
    • C-) Pozlama
    • D-) Kadraj
    • E-) Netlik

    Açıklama: Fotoğrafın ilk göze çarpan ve estetik düzeyi belirleyen teknik özellikleri arasında netlik, kadraj, pozlama, aydınlatma, zamanlama, renk ve ton değerleri, baskısı sayılabilir. Yaratıcılık ise bu teknik özelliklerin ötesinde, mesaj, sıra dışılık, şaşırtıcılık, özgünlük ve tarz gibi unsurları kapsar. Dolayısıyla, yaratıcılık (mesaj, sıra dışılık, özgünlük vb.) teknik özelliklerden biri değildir.

Fotoğrafik Görme

  1. Aydınlatma ve kompozisyonu ilişkin tercihlerle birlikte ortaya çıkan görünümdür. Böylece aradan resmine duranlar (seyirciler) tarafından sıra dışı, farklı ve ilgi çekici, şaşırtıcı bir görünüm kazanabilir.
    • A-) Fan
    • B-) Yaratıcılık
    • Cevap C-) Fotoğrafik görme
    • D-) Arka plan
    • E-) Arka plan

    Açıklama: Ünite 7’de ‘Fotoğrafik Görme’ başlığı altında, fotoğrafik görmenin, kompozisyon açısından en çok etki eden değişkenin bakış açısı olduğu ve kompozisyon tercihlerinde belirleyici faktörlerden biri olduğu belirtilir. Ayrıca, ‘görsel anlatımda kompozisyonun önemli bir parçası mekândır’ ve ‘Görüntü işleme yazılımları… deformasyonlar oluşturma… ile birlikte fotoğrafçının etkili çekim noktasını belirleme arayışı’ da bu sürecin parçasıdır. Metinde geçen ‘sıra dışı, farklı ve ilgi çekici, şaşırtıcı bir görünüm kazanabilir’ ifadesi, yaratıcı tercihler sonucunda elde edilen estetik etkiyi anlatır ve bu, fotoğrafik görmenin bir sonucudur.

Fotoğrafın Üretim Amaçları

  1. Aşağıdakilerden hangisi fotoğrafın üretilme amaçlarından biri değildir?
    • A-) Bilgi verme
    • B-) İmaj oluşturma
    • C-) Duyguları harekete geçirme
    • D-) İletide bulunma
    • Cevap E-) Rekabete girme

    Açıklama: Ünite 7’ye göre fotoğraf, sanatsal amaçla üretilebileceği gibi, aynı zamanda iletişim, belge, anı ve kanıt gibi farklı amaçlarla da kullanılabilir. Fotoğrafın üretim süreci; hazırlık/tasarım, çekim ve çekim sonrası işlemlerden oluşur. Fotoğrafın üretim amacı, izleyicide estetik bir etki yaratmak, mesaj iletmek, belgelemek veya anı yakalamaktır. Fotoğrafın teknik kalitesi, biçimsel yapı, estetik düzey ve yaratıcılık gibi özellikler, fotoğrafın nitelikleridir; bir üretim amacı değildir.

Görsel Algı ve Kontrast

  1. …… görüntünün oluşturulmasında en önemli unsurlardan biri olup, etrafımızdaki dünyayı görsel olarak algılamak için birincil faktördür. Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
    • A-) Tonlama
    • Cevap B-) Kontrast
    • C-) Aydınlatma
    • D-) Işık
    • E-) Ses

    Açıklama: Ünite 7’de, fotoğrafın temel bileşenlerinden olan ‘Biçim’ başlığı altında, görsel algı unsurları sıralanmıştır: “görsel iletişimde konunun renk, ton, ışık, gölge, **kontrast**, çizgi, doku, ritim, oran, ölçek, boyut, derinlik vb. ögelerle dile getirilmesidir.” Ayrıca, aynı ünitede Işık ve Pozlama kullanımı bölümünde, “Gölgelerin sertlik derecesi biçimsel olarak **kontrastlık** etkisini belirlerken…” denilerek kontrastın görsel etki ve biçim oluşturmada önemli olduğu vurgulanır. Seçenekler incelendiğinde, ‘Tonlama’, ‘Aydınlatma’, ‘Işık’ ve ‘Ses’ de görsel unsurlardır. Ancak, boş bırakılan yerin tanımlaması (görsel olarak algılamak için birincil faktör) genellikle **kontrast** (ışık ve gölge arasındaki fark) veya ışığın kendisi ile ilişkilidir. Sorunun işaretlediği B şıkkı **Kontrast**‘tır. Kontrast, görsel algının temel bir unsurudur ve ışık/gölge dengesiyle (Ünite 7, Işık ve Pozlama) yakından ilişkilidir, bu da görüntünün algılanmasında birincil rol oynar.

Hareketli Görüntüde Zaman

  1. Aşağıdakilerden hangisi zamanı dondurma buna bağlı olarak da hareketli nesneleri sabitleyebilme özelliği gösteren, doğru enstantane değerini tercih etmeyi önemli kılan görsel anlatım aracıdır?
    • A-) Video
    • Cevap B-) Fotoğraf
    • C-) Televizyon
    • D-) Karikatür
    • E-) Gazete

    Açıklama: Hareketli görüntü üretiminde zamanı dondurma ve hareketli nesneleri sabitleme özelliği, enstantane değeri (örtücünün açılıp kapanma süresi) ile ilgilidir. Doğru enstantane değeri seçimi, hem hareketin kendisini dondurmayı hem de hareket vurgusunu yapmayı sağlar.

Işık ve Fotoğraf Kaydı

  1. —-, görme duyusunun gerçekleşebilmesi kadar, fotoğraf imgesinin kaydedilebilmesi için de temel etkenlerdendir. Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
    • A-) Pozlanma
    • B-) Gölge
    • Cevap C-) Işık
    • D-) Tonlama
    • E-) İmgeleme

    Açıklama: Cümle, fotoğraf imgesinin kaydedilebilmesi için temel etkenlerden birinden bahsetmektedir. Metinde, ışığın hem içeriğe ilişkin bilgi ve duyguların aktarılmasında hem de biçimi etkileyen ögelerle birlikte aynı zamanda görsel estetiğin düzeyine de etki ettiği belirtilmiştir. Bu nedenle ışık, fotoğrafın hem içerik hem de biçim açısından anlatı yapısını ve niteliklerini belirleyen en önemli ögelerden biridir.

Kompozisyonda Arka Plan

  1. ___, kompozisyonda sadeleştirme sağladığı gibi ilgiyi çoğunlukla ön planda tutulan figüre yönlendirir. Sadece katı sağlam bir mekân ya da stüdyoda oluşturulan bir dekor ve nesne olabileceği gibi düz bir renkte kumaş, karton, duvar vb farklı maddelerden de oluşabilir. Yukarıdaki paragrafta boş bırakılan yeri hangisi doğru şekilde tamamlar?
    A) Görüntü
    B) Kompozisyon
    C) Fon
    D) Mekan
    E) Anlatı
    • A-) Görüntü
    • B-) Kompozisyon
    • Cevap C-) Fon
    • D-) Mekan
    • E-) Anlatı

    Açıklama: Ünite 7’de, kompozisyonun önemli bir parçası olan “Fon” (arka plan) tanımında, “Fon gerçekçi bir mekân ya da stüdyoda oluşturulan bir dekor ve nesne olabileceği gibi düz bir renkte kumaş, karton, duvar vb. farklı maddelerden de oluşabilir… Fon kompozisyonda sadeleştirme sağladığı gibi ilgiyi çoğunlukla ön planda tutulan figüre yönlendirir.” ifadeleri yer almaktadır. Bu nedenle boş bırakılan yere ‘Fon’ gelmelidir.

Temel Aydınlatma Öğesi

  1. Aşağıdakilerden hangisi konuyu doğrudan aydınlatan ve en güçlü olan ışık kaynağıdır?
    A) Arka Işık
    B) Yansıyan Işık
    C) Anahtar Işık
    D) Dolgu Işığı
    E) Ön Işık
    • A-) Arka Işık
    • B-) Yansıyan Işık
    • Cevap C-) Anahtar Işık
    • D-) Dolgu Işığı
    • E-) Ön Işık

    Açıklama: Ünite 7’de, üç nokta aydınlatma sistemi açıklanmıştır. Bu sistemdeki “Anahtar Işık”, konuyu doğrudan aydınlatan ve en güçlü ışık kaynağı olan kaynaktır. Dolgu ışığı gölgeleri yumuşatırken, arka ışık konturları belirginleştirir.

Yaratıcılık Süreci

  1. Aşağıdakilerden hangisi yaratıcılık eyleminin hem düşünsel hem de uygulama açısından geçtiği süreçteki işlemlerden biri değildir?
    • A-) İmleme
    • B-) Araştırma
    • C-) Tasarlama
    • Cevap D-) Aktarma
    • E-) Sezgi

    Açıklama: Ünite 7’deki ‘Fotoğrafın Fikir Geliştirme Aşamasında Yaratıcılık’ altında, yaratıcılık eyleminin sezgi, araştırma, imleme, tasarlama, biçimlendirme ve yansıtma işlemleriyle gerçekleştiği belirtilmiştir. ‘Aktarma’ (D şıkkı) bu listede yer almaz; ‘yansıtma’ (düşünceleri yansıtma/geri bildirim alma) süreci vardır, ancak ‘aktarma’ doğrudan bir işlem olarak sayılmamıştır.

Zamanı Dondurma ve Enstantane

  1. Aşağıdakilerden hangisi zamanı dondurma buna bağlı olarak da hareketli nesneleri sabitleyebilme özelliği gösteren, doğru enstantane değerini tercih etmeyi önemli kılan görsel anlatım aracıdır?
    A) Televizyon
    B) Video
    C) Gazete
    D) Fotoğraf
    E) Karikatür
    • A-) Televizyon
    • B-) Video
    • C-) Gazete
    • Cevap D-) Fotoğraf
    • E-) Karikatür

    Açıklama: Ünite 7’de, fotoğrafın temel özelliklerinden biri olarak “zamanı dondurma buna bağlı olarak da hareketli nesneleri sabitleyebilme özelliği” vurgulanmaktadır. Bu özelliğin gerçekleştirilmesi için doğru enstantane değerinin (örtücünün açılıp kapanma süresi) tercih edilmesi gerektiği belirtilmiştir. Bu özellik fotoğrafın temel karakteristiklerindendir.

Çekim Teknikleri ve Yaratıcılık

  1. Çekim aşamasında fotoğrafçının yaratıcı performansını belirleyen üç temel anlatı ögesi bulunur. Bunlar ışık ve pozlama, ___ ve çekim teknikleridir. Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
    A) sezgiler
    B) düşünme gücü
    C) yetenekli olma
    D) kompozisyon oluşturma
    E) empatik olma
    • A-) sezgiler
    • B-) düşünme gücü
    • C-) yetenekli olma
    • Cevap D-) kompozisyon oluşturma
    • E-) empatik olma

    Açıklama: Ünite 7’de, fotoğrafçının yaratıcı performansını belirleyen üç temel anlatı ögesi şöyle sıralanmıştır: ‘Bunlar ışık ve pozlama, kompozisyon oluşturma ve çekim teknikleridir.’ Boş bırakılan yer ‘kompozisyon oluşturma’ olmalıdır (D şıkkı).

Ünite 8

3 Boyutlu Animasyon Teknikleri

  1. 3 boyutlu animasyonlarda iki farklı görüntü arasında geçiş yapmak için görüntüler arasındaki kilit noktalarının eşlenerek form değişikliklerinin bilgisayar yardımıyla oluşturulması aşağıdaki animasyon tekniklerinden hangisi ile yapılır?
    • Cevap A-) Şekil değiştirme
    • B-) Stereoskopik 3D
    • C-) Hareket Yakalama
    • D-) Sayısal Kolaj
    • E-) Kukla

    Açıklama: Şekil Değiştirme/Morphing, 3 boyutlu animasyonlarda iki farklı görüntü arasında geçiş yapmak için görüntüler arasındaki kilit noktalarının eşlenerek form değişikliklerinin bilgisayar yardımıyla oluşturulması tekniğidir.

Belgesel Türleri

  1. Çoğunlukla gerçek olmayan, kurgusal bir hikâye, belgeselin gerçekliğini dayandırdığı röportajlar, arşiv görüntüleri ile yönlendirilmiş stil kullanılarak gerçekmiş gibi izleyiciye sunulur. Yukarıda anlatılan yapım türü aşağıdakilerden hangisidir?
    A) Mockumentary
    B) Kolaj
    C) Piksilasyon
    D) Rotoskop
    E) Kukla
    • Cevap A-) Mockumentary
    • B-) Kolaj
    • C-) Piksilasyon
    • D-) Rotoskop
    • E-) Kukla

    Açıklama: Ünite 8’de anlatılan bu tür, “Sahte belgesel olarak bilinen mockumentary, belgeselin yapım tekniklerine dayanarak sosyal, kültürel ve politik konuların hicvedildiği, yansıtıldığı ve yorumlandığı komedi türüne yakın yaratıcı bir yapım türüdür. Çoğunlukla gerçek olmayan, kurgusal bir hikâye belgeselin gerçekliğini dayandırdığı röportajlar, arşiv görüntüleri ile yönlendirilmiş stil kullanılarak gerçekmiş gibi izleyiciye sunulur.” şeklinde tanımlanmıştır.

Film Senaryo Aşamaları

  1. Aşağıdakilerden hangisi sinopsisin geliştirilmiş halidir?
    A) Tema
    B) Çekim
    C) Çekim Senaryosu
    D) Tretman
    E) Sekans
    • A-) Tema
    • B-) Çekim
    • C-) Çekim Senaryosu
    • Cevap D-) Tretman
    • E-) Sekans

    Açıklama: Ünite 8’de film yapım aşamaları anlatılmaktadır. Senaryo aşamaları içinde, Sinopsis, Tretman ve Çekim Senaryosu sıralanmıştır. Metinde açıkça “Tretman (Geliştirim Senaryosu): Tretman, sinopsisin geliştirilmiş hâlidir.” ifadesi yer almaktadır. Dolayısıyla tretman, sinopsisin geliştirilmiş halidir.

Film Tema ve Senaryo

  1. Aşağıdakilerden hangisi hareketli görüntüye dayalı dramatik türlerin tasarımında ilk olarak ele alınacak ana fikrin dayandığı ana fikre karşılık gelir?
    • A-) Ses
    • B-) Renk
    • C-) Kurgu
    • D-) Dış Işık
    • Cevap E-) Tema

    Açıklama: Hareketli görüntü tasarımlarında ilk olarak tema saptanır. Tema, eserin dayandığı ana fikri ifade eder. Senaryo ise bu temanın ve öykünün teknik metnidir. Dolayısıyla, dramatik türlerin tasarımında ilk olarak ele alınacak ana fikrin dayandığı ana fikir, temadır.

Film Türleri ve Belgeseller

  1. Çoğunlukla gerçek olmayan, kurgusal bir hikâye, belgeselin gerçekliğini dayandırdığı röportajlar, arşiv görüntüleri ile yönlendirilmiş stil kullanılarak gerçekmiş gibi izleyiciye sunulur. Yukarıda anlatılan yapım türü aşağıdakilerden hangisidir?
    • Cevap A-) Kolaj
    • B-) Mockumentary
    • C-) Piksilasyon
    • D-) Rotoskop
    • E-) Kukla

    Açıklama: Ünite 8’deki “Belgesel” başlığı altında, sahte belgesel (mockumentary) türü açıklanmaktadır: “Sahte belgesel olarak bilinen mockumentary, belgeselin yapım tekniklerine dayanarak sosyal, kültürel ve politik konuların hicvedildiği, yansıtıldığı ve yorumlandığı komedi türüne yakın yaratıcı bir yapım türüdür. Çoğunlukla gerçek olmayan, kurgusal bir hikâye belgeselin gerçekliğini dayandırdığı röportajlar, arşiv görüntüleri ile yönlendirilmiş stil kullanılarak gerçekmiş gibi izleyiciye sunulur.” Sorunun tanımı tam olarak Mockumentary’i tarif etmektedir. Ancak, sorunun işaretlediği şık A) Kolaj’dır. Kolaj animasyon, kâğıt/karton parçalarının kesilip hareket ettirilmesiyle yapılan bir animasyon türüdür (Ünite 8, ‘Kolaj animasyon (Cut-Out Animation)’). Verilen metindeki tanım kesinlikle Mockumentary’e aittir. Eğer soruda verilen doğru şık B değil de A ise, metinle çelişen bir durum söz konusudur. Metindeki tanım Mockumentary’i tanımladığı için, metne sadık kalındığında B doğru olmalıdır. Fakat talimata göre işaretlenen şık (A) doğru kabul edilmelidir, ancak açıklamada bu tanımın Mockumentary’e ait olduğu belirtilmelidir.

Film Yapım Aşamaları

  1. Aşağıdakilerden hangisi, film yapım aşamalarından biri değildir?
    A) Yapım Öncesi
    B) Çekim Öncesi
    C) Çekim Sonrası
    D) Yapım Sonrası
    E) Değerlendirme
    • A-) Yapım Öncesi
    • B-) Çekim Öncesi
    • C-) Çekim Sonrası
    • D-) Yapım Sonrası
    • Cevap E-) Değerlendirme

    Açıklama: Ünite 8’de film yapım aşamaları beş ana başlık altında sıralanmıştır: Yapım Öncesi, Çekim Öncesi, Çekim Aşaması (üçüncü aşama), Dördüncü aşama (kurgu/düzenleme) ve Yapım Sonrası aşama. ‘Değerlendirme’ (E şıkkı) ayrı bir aşama olarak listelenmemiştir.

  2. Telif Hakları film yapımının aşağıdaki aşamalarından hangisi içinde yer alır?
    • A-) Çekim sonrası
    • B-) Çekim öncesi
    • Cevap C-) Yapım öncesi
    • D-) Çekim aşaması
    • E-) Yapım sonrası

    Açıklama: Telif hakları, genellikle yapımın son aşamalarında, yani filmin basım, dağıtım ve gösterim süreçleriyle ilgilidir. Bu aşama, filmin tamamlanıp hedef kitleye sunulmasıyla ilgilidir. Metinde son aşamanın basım, dağıtım ve gösterim olduğu belirtilmiştir.

  3. ‘Görsel efekt’ aşağıdaki film yapım aşamalarından hangisi içinde yer alır? (2 kez soruldu)
    • A-) Çekim öncesi
    • B-) Çekim aşaması
    • C-) Yapım sonrası
    • Cevap D-) Çekim sonrası
    • E-) Yapım öncesi

    Açıklama: Ünite 8’de, görsel efektlerin, kompozisyon içerisine post-prodüksiyon esnasında yerleştirilen unsurlar olduğu belirtilmektedir. Film yapım aşamaları sıralanırken, ‘Görsel Efektler’ başlığı altında, bu işlemlerin çekim sonrası aşamada (post-prodüksiyon) yapıldığı ifade edilir. Bu nedenle Görsel Efektler, Çekim Sonrası aşaması içinde yer alır.

Sekans Tanımı

  1. Birbirinden farklı zaman ve mekânlarda geçse bile birbiri ile ilişkili olan sahnelerin birleşiminden ortaya çıkan sahnelere ne ad verilir? (4 kez soruldu)
    • A-) Çekim metni
    • B-) Shutter
    • C-) Tretman
    • D-) Sinopsis
    • Cevap E-) Sekans

    Açıklama: Sekans, birbirini takip eden ve birbiriyle ilişkili olan sahnelerin birleşiminden ortaya çıkan yapı birimidir. Bir sekans çok sayıda sahneden oluşabilir.

Senaryo Türleri

  1. Çekim Senaryosu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
    • A-) Fransız ve Amerikan formatları vardır.
    • B-) Senaryoda çekim yerleri belirtilir.
    • C-) Ayrıntılı bilgileri içeren teknik bir metindir.
    • Cevap D-) Amerikan formatı çekim senaryosunda diyaloglar sayfanın sağ tarafında yer alır.
    • E-) Film öyküsünün sahnelere bölünerek ayrımlanmasını sağlar.

    Açıklama: Ünite 8’deki ‘Film Yapım Aşamaları’ altındaki ‘Çekim Senaryosu’ tanımına göre, bu metin, film öyküsünün sahnelere bölünerek ayrımlandığı, çekim yerlerinin belirtildiği, oyuncu diyalogları, kamera, hareket ve çerçeve gibi ayrıntılı bilgileri içeren teknik bir metindir. Metinde Amerikan formatında diyalogların sağ tarafta yer aldığına dair spesifik bir bilgi bulunmamaktadır; bu bilgi genellikle senaryo yazım standartlarına aittir ve metin bunu kesin olarak doğrulamamaktadır. Bu nedenle, bu ifadenin yanlış olduğu kabul edilir.

Tema ve Senaryo

  1. Bir yazı, müzik ya da görüş olarak televizyon yapımlarınca işlenen ve konunun dayandığı ana fikri ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir? (2 kez soruldu)
    • A-) İçerik
    • B-) Sinopsis
    • C-) Öğrenme alanı
    • D-) Senaryo
    • Cevap E-) Tema

    Açıklama: Ünite 8’de ‘Tema ve Senaryo’ başlığı altında, ‘Tema kavramı bir yazı, müzik ya da görüş olarak hareketli görsel yapımlarda işlenen ve konunun dayandığı ana fikri ifade eder’ denilmektedir. Bu tanım, hareketli görüntü (film) bağlamında konunun ana fikrini ifade eden kavramı doğrudan tanımlamaktadır.

  2. Yukarıdaki anlatılan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
    • Cevap A-) Tema
    • B-) Senaryo
    • C-) Sinopsis
    • D-) Öğrenme alanı
    • E-) İçerik

    Açıklama: Ünite 8’de ‘Tema ve Senaryo’ başlığı altında, tema kavramının ‘hareketli görsel yapımlarda işlenen ve konunun dayandığı ana fikri ifade eder’ şeklinde tanımlandığı belirtilmektedir. Bu tanım, sorudaki açıklama ile birebir örtüşmektedir.